Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών
«Όταν η εκπαίδευση απαιτεί γενναιότητα»
«Το πιο σημαντικό μάθημα είναι να μην πάψεις να ελπίζεις»
Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών έρχεται κάθε χρόνο να μας θυμίσει πως πίσω από κάθε σχολική αίθουσα υπάρχει ένας άνθρωπος. Ο άνθρωπος που καλείται καθημερινά όχι μόνο να διδάξει, αλλά και να εμπνεύσει, να στηρίξει, να ακούσει, να
καθοδηγήσει. Στη συνείδηση πολλών ανθρώπων, ο εκπαιδευτικός εξακολουθεί να συνδέεται κυρίως με τη διδασκαλία της ύλης: Μαθηματικά, Γλώσσα, Ιστορία, Φυσικές Επιστήμες, Ξένες Γλώσσες. Όμως η πραγματική εκπαίδευση δεν σταματά στις σελίδες ενός βιβλίου.
Ο εκπαιδευτικός δεν μεταδίδει μόνο γνώσεις. Καλλιεργεί στάσεις ζωής.
Μέσα στη σχολική τάξη, ο εκπαιδευτικός μας μαθαίνει να διαχειριζόμαστε τις πρώτες μας αποτυχίες με προσωπική και συλλογική προσπάθεια και να συνεχίζουμε όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Η υπαρξιακή συνάντηση του παιδιού με τη δυσκολία, το πρόβλημα, την επιτυχία και την αποτυχία συντελείται μέσα από έναν καταλυτικό ενδιάμεσο: τον εκπαιδευτικό.
Σήμερα, αυτός ο άνθρωπος, πολλές φορές, χρειάζεται να σταθεί όρθιος ακόμη κι όταν γύρω του όλα μοιάζουν να τον σπρώχνουν προς την παραίτηση. Ο εκπαιδευτικός, καθημερινά και ανεξαρτήτως διδακτικού αντικειμένου ή βαθμίδας εκπαίδευσης, κάνει επιλογές και προάγει αξίες οι οποίες πολλές φορές έρχονται σε σύγκρουση με την κοινωνική πραγματικότητα.
Είναι οι στιγμές εκείνες που, ως εκπαιδευτικός, αισθάνεσαι ότι πηγαίνεις αντίθετα στο ρεύμα. Όταν προωθείς τη συνεργασία αντί του ανταγωνισμού, τη συμπερίληψη αντί του αποκλεισμού, την ελπίδα αντί της παραίτησης.
Το να πηγαίνει κανείς αντίθετα στο ρεύμα, όταν κατέχει έναν θεσμικό ρόλο, δεν είναι εύκολο.
Είναι μια πράξη επαναστατική και απαιτεί γενναιότητα.
Ο Νέλσον Μαντέλα είχε πει:
«Η εκπαίδευση και η μόρφωση είναι το πιο ισχυρό όπλο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αλλάξουμε τον κόσμο».
Και ίσως δεν υπάρχει καλύτερη υπενθύμιση του γιατί αξίζει να μιλάμε για τους εκπαιδευτικούς. Γιατί ο εκπαιδευτικός δεν αλλάζει τον κόσμο σε μία ημέρα. Τον αλλάζει καθημερινά, μέσα από τους ανθρώπους που διαμορφώνει. Αυτή είναι η μικρή, αθόρυβη επανάσταση της εκπαίδευσης. Ο εκπαιδευτικός, ως άνθρωπος με όρια και δυσκολίες, μπορεί να κουράζεται, να απογοητεύεται και να αμφιβάλλει για την αξία της προσπάθειάς του. Μια ανθρώπινη αντίδραση σε μια πραγματικότητα που έχει γίνει υπερβολικά απαιτητική και μπορεί να τον οδηγήσει στην παραίτηση.
Γι’ αυτό, η ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί σημαντικό στόχο όχι μόνο για τους μαθητές, αλλά και για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Η κοινωνία οφείλει να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες, να βρίσκουν ξανά νόημα στο έργο τους, να εξελίσσονται και να συνεχίζουν να προσφέρουν.
Εδώ και 28 χρόνια, η συμβολή των εκπαιδευτικών στην καλλιέργεια των αξιών και στη διάδοση του οράματος του Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος αποτελεί σημαντικό μέρος του έργου του οργανισμού. Μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Αστέρι της Ευχής, η συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας σε όλη την Ελλάδα στηρίζει την ψυχική ενδυνάμωση των παιδιών με σοβαρές ασθένειες και των οικογενειών τους κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας της ασθένειας.
Και αυτό έχει ξεχωριστή σημασία.
Γιατί μέσα από την εκπαιδευτική κοινότητα, ένα μήνυμα ελπίδας μπορεί να φτάσει εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Μπορεί να γίνει πράξη, συμμετοχή, αλληλεγγύη.
Μπορεί να θυμίσει σε ένα παιδί και στην οικογένειά του ότι δεν είναι μόνοι. Κάθε φορά που ένας εκπαιδευτικός επιλέγει τη δράση αντί της αδράνειας, την ελπίδα αντί της παραίτησης και τη γενναιότητα αντί του φόβου, δεν διδάσκει απλώς ένα μάθημα.
Διδάσκει ΖΩΗ.
Η εκπαίδευση αλλάζει. Τα βιβλία αλλάζουν. Οι μέθοδοι διδασκαλίας αλλάζουν. Η τεχνολογία αλλάζει και, μαζί της, αλλάζει και η ίδια η έννοια της γνώσης και του ρόλου του εκπαιδευτικού. Αυτό όμως που παραμένει σταθερό είναι ο άνθρωπος. Η δύναμη μιας σχέσης. Η αξία μιας λέξης. Η ενθάρρυνση τη στιγμή που κάποιος τη χρειάζεται.
Η πίστη στις δυνατότητες ενός παιδιού ακόμη κι όταν το ίδιο έχει αρχίσει να αμφιβάλλει για τον εαυτό του. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο σημαντικό μάθημα.
Ότι η εκπαίδευση δεν είναι μόνο γνώση. Είναι σχέση. Είναι αξίες. Είναι επιλογές.
Είναι ευθύνη. Και, πολλές φορές, είναι γενναιότητα.
Ένα μεγάλο «Ευχαριστώ» σε κάθε εκπαιδευτικό που, κάθε μέρα, επιλέγει να στέκεται δίπλα στα παιδιά. Σε κάθε εκπαιδευτικό που εμπνέει, στηρίζει, ενδυναμώνει και ανοίγει δρόμους.
Σε κάθε εκπαιδευτικό που, ακόμη κι όταν δυσκολεύεται, συνεχίζει να πιστεύει στη δύναμη της εκπαίδευσης να αλλάζει ζωές.
Γιατί κάθε φορά που ένας εκπαιδευτικός δίνει χώρο στην ελπίδα, ένας κόσμος ολόκληρος μπορεί να γίνει λίγο καλύτερος.
