Των Γιώργου Μπλιώνη* και Νίκου Χρυσόγελου*: Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (GSI): Γεωπολιτική πλάνη και ενεργειακό αδιέξοδο

Των Γιώργου Μπλιώνη* και Νίκου Χρυσόγελου**

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ στις 10.9.2026

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI) προβάλλεται ως «εμβληματικό» έργο, λαμβάνοντας μάλιστα προσφάτως πανηγυρικές «ψήφους εμπιστοσύνης» από το αμερικανικό Κογκρέσο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα από τα πιο σύνθετα, δαπανηρά και αμφιλεγόμενα εγχειρήματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πίσω από το επικοινωνιακό «πράσινο» περιτύλιγμα, το καλώδιο των 1,9 δισ. ευρώ δεν σχεδιάστηκε για την προώθηση των ΑΠΕ και της καθαρής ενέργειας. Εξυπηρετεί κυρίως τη μεταφορά ρεύματος που παράγεται από ορυκτό αέριο, διαιωνίζοντας την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και απειλώντας τα ευάλωτα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Δεν είναι τυχαίο που το έργο εξυμνείται ως «δικαίωση» από τους αρχιτέκτονες των αρχικών συμφωνιών του 2013 και των παραχωρήσεων οικοπέδων εξόρυξης, οι οποίοι επιχειρούν σήμερα να ενδύσουν την ίδια πολιτική ορυκτών καυσίμων με τον μανδύα της κλιματικής ευαισθησίας.

Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές καλούνται να φορτωθούν υπέρογκα κατασκευαστικά και γεωπολιτικά ρίσκα, προκαλώντας τις σθεναρές και δικαιολογημένες αντιδράσεις της κυπριακής πλευράς. Από το συνολικό κόστος οι καταναλωτές σε Κύπρο και Ελλάδα καλούνται να πληρώσουν πάνω από 1.2 δις ευρώ.

Η προσδοκία ότι το έργο προσφέρει γεωστρατηγική θωράκιση αποτελεί επικίνδυνη αυταπάτη. Η είσοδος ξένων επενδυτικών funds – με παράλληλα τεράστια συμφέροντα στην Τουρκία – ή η επίκληση ξένων προστατών δεν αποτρέπουν τις κρίσεις, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα στην Κάσο.

Την ώρα που η Αθήνα προσδένεται σε έναν άξονα που την εμπλέκει στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Νετανιάχου και προχωράει σε μεγάλες απευθείας αγορές εξοπλιστικών από το Ισραήλ που μεγαλώνουν την εξάρτησή μας από αυτό, οι περιφερειακές ισορροπίες αλλάζουν ραγδαία. Η υπογραφή της «Συμφωνίας της Μέκκας» μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας αποδεικνύει ότι η Άγκυρα οικοδομεί έναν αυτόνομο περιφερειακό πόλο, καθιστώντας την τακτική του «δεδομένου συμμάχου» απαρχαιωμένη.

Αντί να σπαταλώνται δισεκατομμύρια σε ευάλωτες υποδομές – ενώ η εγχώρια πράσινη ενέργεια πετιέται λόγω έλλειψης δικτύων και αποθήκευσης – η χώρα χρειάζεται μια αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική (πράσινης) ειρήνης. Η Τουρκία δεν θα σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο επειδή ποντίστηκαν υποθαλάσσια καλώδια. Θα υποχρεωθεί σε διαπραγμάτευση μόνον όταν η ΕΕ, με ενεργή ελληνική και κυπριακή διεκδίκηση, συνδέσει τις εμπορικές και θεσμικές της σχέσεις με την Άγκυρα (Τελωνειακή Ένωση, βίζες) με τον σεβασμό των συνόρων, το Δίκαιο της Θάλασσας, την προσφυγή στη Χάγη και τη δίκαιη λύση του Κυπριακού.

Η ασφάλεια και η ευημερία μας δεν εξαγοράζονται με φαραωνικά έργα και εξοπλισμούς, αλλά χτίζονται με βιώσιμη ενεργειακή αυτονομία και πολυμερή διπλωματία.

* Ο Γιώργος Μπλιώνης είναι Δρ. Βιολογίας και ανένταχτο στέλεχος του πράσινου χώρου.

** Ο Νίκος Χρυσόγελος είναι Εντεταλμένος Σύμβουλος Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας (πρώην Αντιδήμαρχος) του Δήμου Αθηναίων, πρώην Ευρωβουλευτής και μέλος του Συμβουλίου των Πράσινων-Οικολογία.