Κάθε ευρώ υπό έλεγχο – Τι αλλάζει σε Δήμους, Περιφέρειες και ΔΕΥΑ… Το νέο πλαίσιο που αλλάζει τη λειτουργία των ΟΤΑ…

Οικονομικό «σκανάρισμα» στους ΟΤΑ – Αυστηρή παρακολούθηση κάθε ευρώ

Με νέα κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζεται το νέο πλαίσιο λειτουργίας του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ, εισάγοντας έναν ανανεωμένο τρόπο παρακολούθησης της εκτέλεσης των προϋπολογισμών των δήμων, των περιφερειών, των νομικών τους προσώπων αλλά και των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).

Σύμφωνα με το myota.gr, η απόφαση (Αριθμ. 38672, ΦΕΚ Β’ 4204/10.7.2026) εκδίδεται κατ’ εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026) και αντικαθιστά το προηγούμενο καθεστώς παρακολούθησης των προϋπολογισμών μέσω των Ολοκληρωμένων Πλαισίων Δράσης (ΟΠΔ), δημιουργώντας μία νέα διοικητική διαδικασία με περισσότερο στοχευμένους οικονομικούς ελέγχους.

Νέος Πίνακας Οικονομικής Στοχοθεσίας

Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκεται ο νέος Πίνακας Οικονομικής Στοχοθεσίας, μέσω του οποίου κάθε δήμος, περιφέρεια και νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου θα αποτυπώνει σε μηνιαία βάση:

• τα προϋπολογισμένα έσοδα,

• τις δαπάνες,

• το ισοζύγιο,

• τις απλήρωτες υποχρεώσεις,

• το οικονομικό αποτέλεσμα,

• καθώς και την πορεία των ιδίων εσόδων.

Η στοχοθεσία οργανώνεται ανά πηγή χρηματοδότησης και επιτρέπει στο Παρατηρητήριο να παρακολουθεί διαρκώς την εκτέλεση του προϋπολογισμού και όχι μόνο την τελική εικόνα στο τέλος του οικονομικού έτους.

Τρεις βασικοί οικονομικοί έλεγχοι

Η νέα διαδικασία βασίζεται σε τρεις κύριους δείκτες αξιολόγησης.

Το Παρατηρητήριο θα εξετάζει:

• την επίτευξη του στόχου του οικονομικού αποτελέσματος του τακτικού προϋπολογισμού,

• την πορεία των ιδίων εσόδων των φορέων,

• την εξέλιξη των εσόδων από μεταβιβάσεις εκτός τακτικού προϋπολογισμού (προγράμματα, επιχορηγήσεις κ.ά.).

Για κάθε δείκτη θα υπολογίζεται τόσο η ποσοτική όσο και η ποσοστιαία απόκλιση σε σχέση με τους στόχους που έχουν τεθεί στον εγκεκριμένο προϋπολογισμό.

Πότε ενεργοποιείται το Παρατηρητήριο

Η απόφαση καθορίζει για πρώτη φορά συγκεκριμένα όρια πάνω από τα οποία μία οικονομική απόκλιση χαρακτηρίζεται «ουσιώδης».

Ειδικότερα, προβληματική θεωρείται μεταξύ άλλων:

• απόκλιση άνω του 10% στο οικονομικό αποτέλεσμα ή στο ισοζύγιο,

• απόκλιση άνω του 10% στα ίδια έσοδα,

• απόκλιση άνω του 30% στις μεταβιβάσεις εκτός τακτικού προϋπολογισμού,

• υπέρμετρη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων ή απλήρωτων υποχρεώσεων,

• καθώς και όταν οι εκκρεμείς υποχρεώσεις υπερβαίνουν τα διαθέσιμα κατά τουλάχιστον 40%.

Τουλάχιστον τρεις έλεγχοι κάθε χρόνο

Σε αντίθεση με το προηγούμενο σύστημα, το Παρατηρητήριο θα πραγματοποιεί τουλάχιστον τρεις κύκλους ελέγχων κάθε οικονομικό έτος.

Εφόσον διαπιστωθούν σοβαρές αποκλίσεις:

• θα διερευνώνται τα αίτια,

• θα ζητούνται πρόσθετα στοιχεία από τον φορέα,

• θα αποστέλλονται οδηγίες στις οικονομικές υπηρεσίες,

• ενώ οι δήμοι και οι λοιποί φορείς θα υποχρεούνται να ενημερώνουν το Παρατηρητήριο για τα διορθωτικά μέτρα που έλαβαν ή προτίθενται να λάβουν.

Ειδικά κριτήρια για τις ΔΕΥΑ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο που αφορά τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Για την αξιολόγηση των σχεδίων προϋπολογισμού τους θα εξετάζονται κυρίως:

• η ρεαλιστικότητα των προβλέψεων για τα ίδια έσοδα,

• η πραγματική εισπραξιμότητα των απαιτήσεων,

• η ισχύουσα τιμολογιακή πολιτική,

• οι επιδόσεις της προηγούμενης διετίας,

• οι ενεργειακές δαπάνες (ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο),

• οι υποχρεώσεις εξυπηρέτησης δανείων,

• καθώς και η δυνατότητα περιορισμού των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Μάλιστα, τίθεται ως στόχος μέχρι το τέλος του 2028 οι απλήρωτες υποχρεώσεις των ΔΕΥΑ (πλην δανείων) να βρίσκονται κάτω από το ύψος των χρηματικών διαθεσίμων τους, με δυνατότητα παράτασης ενός ακόμη έτους όπου αυτό τεκμηριώνεται οικονομικά.

Παράλληλα, η διακίνηση των εγγράφων θα γίνεται μέσω του πληροφοριακού συστήματος ΙΡΙΔΑ, ενώ οι γνωμοδοτήσεις για τους προϋπολογισμούς θα αναρτώνται στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με πρόσβαση στους αρμόδιους υπαλλήλους κάθε φορέα.

Τι αλλάζει για τους δήμους

Η νέα υπουργική απόφαση δεν επιβάλλει νέες οικονομικές υποχρεώσεις στους ΟΤΑ, αλλά αυξάνει σημαντικά τον βαθμό παρακολούθησης της οικονομικής τους διαχείρισης.

Οι οικονομικές υπηρεσίες των δήμων καλούνται πλέον να παρακολουθούν σε μηνιαία βάση την πορεία των εσόδων, των δαπανών και των ταμειακών διαθεσίμων, ώστε να αποφεύγονται σημαντικές αποκλίσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παρεμβάσεις του Παρατηρητηρίου ή σε υποχρέωση λήψης διορθωτικών μέτρων.

Το νέο πλαίσιο αναμένεται να συμβάλει σε μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία, ενίσχυση της αξιοπιστίας των οικονομικών στοιχείων των ΟΤΑ και έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων πριν αυτά εξελιχθούν σε σοβαρές δημοσιονομικές δυσλειτουργίες.

Δείτε εδώ την απόφαση