Ψηφιακή Δημοκρατία με εμπόδια: Η νέα έκθεση για την προσβασιμότητα των δημόσιων υπηρεσιών
Σε Διαβούλευση η Έκθεση Ψηφιακής Προσβασιμότητας: Σημαντικές ελλείψεις σε ιστοσελίδες των δήμων, μεγάλο εμπόδιο τα PDF
Σε δημόσια διαβούλευση δόθηκε η 5η Έκθεση Παρακολούθησης της Ψηφιακής Προσβασιμότητας Ιστοτόπων και Εφαρμογών για Φορητές Συσκευές των Δημόσιων Φορέων και Οργανισμών στην Ελλάδα, η οποία αποτυπώνει το επίπεδο συμμόρφωσης των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Σύμφωνα με το myota.gr, η έκθεση, που εκπονήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αφορά την περίοδο 1 Ιανουαρίου έως 22 Δεκεμβρίου 2025 και βασίζεται στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2016/2102 και του νόμου 4727/2020.
Έλεγχος σε 446 ψηφιακές υπηρεσίες
Στο πλαίσιο της παρακολούθησης αξιολογήθηκαν συνολικά 446 ψηφιακές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, οι οποίες περιλάμβαναν:
-
400 ιστοτόπους με απλουστευμένο έλεγχο,
-
30 ιστοτόπους με διεξοδικό έλεγχο,
-
30 αρχεία PDF,
-
16 εφαρμογές για φορητές συσκευές.
Το δείγμα περιλάμβανε φορείς της κεντρικής διοίκησης, περιφέρειες, δήμους και εποπτευόμενους οργανισμούς του Δημοσίου.
Οι βασικές αδυναμίες των δημόσιων ιστοτόπων
Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι μεγαλύτερες αποκλίσεις εντοπίζονται σε ζητήματα που αφορούν την αντιληπτικότητα του περιεχομένου, τη χρηστικότητα και τη συμβατότητα με βοηθητικές τεχνολογίες.
Στον απλουστευμένο έλεγχο των ιστοτόπων:
-
το 46,63% των παραβιάσεων αφορούσε την αντιληπτικότητα,
-
το 28,42% τη χρηστικότητα,
-
το 22,70% τη στιβαρότητα και τεχνική συμβατότητα,
-
μόλις το 2,25% σχετιζόταν με ζητήματα κατανοησιμότητας.
Στην πράξη, τα προβλήματα αφορούν κυρίως ελλιπή περιγραφή εικόνων, ανεπαρκείς χρωματικές αντιθέσεις, προβλήματα πλοήγησης μέσω πληκτρολογίου και ελλείψεις στη συμβατότητα με αναγνώστες οθόνης που χρησιμοποιούν άτομα με οπτικές αναπηρίες.
Δήλωση Προσβασιμότητας: Μεγάλη υστέρηση συμμόρφωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σχετικά με τη Δήλωση Προσβασιμότητας, η οποία αποτελεί υποχρεωτικό στοιχείο για τους δημόσιους ιστοτόπους.
Σύμφωνα με την έκθεση:
-
μόνο το 21% των ιστοτόπων διέθετε τόσο μενού προσβασιμότητας όσο και δημοσιευμένη Δήλωση Προσβασιμότητας,
-
περίπου το 80% των ιστοτόπων δεν συμμορφωνόταν με τη συγκεκριμένη υποχρέωση.
Το Υπουργείο επισημαίνει ότι η Δήλωση Προσβασιμότητας δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά εργαλείο διαφάνειας και λογοδοσίας, μέσω του οποίου οι πολίτες ενημερώνονται για το επίπεδο συμμόρφωσης κάθε φορέα και μπορούν να υποβάλουν παρατηρήσεις ή αιτήματα βελτίωσης.
Προβληματική εικόνα στα PDF
Ένας από τους πιο αδύναμους τομείς που ανέδειξε η έκθεση είναι τα αρχεία PDF που αναρτώνται από δημόσιους φορείς.
Κατά τον έλεγχο των εγγράφων εντοπίστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες παραβιάσεις κριτηρίων προσβασιμότητας, με τα κυριότερα προβλήματα να αφορούν:
-
τη σωστή δομή των εγγράφων,
-
την πλοήγηση μέσα στο αρχείο,
-
την παρουσίαση του περιεχομένου,
-
τη συμβατότητα με λογισμικά ανάγνωσης οθόνης.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς μεγάλος όγκος διοικητικών πράξεων, αποφάσεων και ανακοινώσεων διατίθεται αποκλειστικά σε μορφή PDF.
Υψηλά ποσοστά μη συμμόρφωσης στις εφαρμογές κινητών
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις εφαρμογές για κινητές συσκευές.
Στις 16 εφαρμογές που ελέγχθηκαν, το 74,4% των προβλημάτων αφορούσε την αντιληπτικότητα του περιεχομένου, ενώ εντοπίστηκαν επίσης ελλείψεις σε ετικέτες, επικεφαλίδες, αντίθεση χρωμάτων και στοιχεία διεπαφής χρήστη.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η συνεχώς αυξανόμενη χρήση κινητών συσκευών για την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες καθιστά αναγκαία την άμεση βελτίωση της προσβασιμότητας των εφαρμογών.
Τι σημαίνει για τους Δήμους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς στο δείγμα συμπεριλήφθηκαν 125 δημοτικοί ιστότοποι.
Η έκθεση αναδεικνύει την ανάγκη οι δήμοι να προχωρήσουν σε:
-
αναβάθμιση των ιστοσελίδων τους σύμφωνα με τα πρότυπα WCAG 2.1,
-
δημιουργία και δημοσίευση Δηλώσεων Προσβασιμότητας,
-
παραγωγή προσβάσιμων PDF,
-
έλεγχο των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και εφαρμογών που διαθέτουν στους πολίτες.
