27 Εθνικοί Κόμβοι για την προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή στο πλαίσιο της Αποστολής της ΕΕ για το ΚΛΙΜΑ: γνωρίστε τον Ελληνικό Κόμβο!
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις προσπάθειές της για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Το 2025, στο πλαίσιο της Αποστολής για το Κλίμα του προγράμματος Ορίζοντας Ευρώπη, εγκρίθηκαν 27 Εθνικοί Κόμβοι Προσαρμογής (Adaptation Hubs) -ένας ανά κράτος-μέλος-, σηματοδοτώντας μια νέα φάση συντονισμένης δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Φωτογραφία: Εναρκτήρια συνάντηση του έργου Adaptation Hubs και των 27 Εθνικών Κόμβων, στο Ζάγρκεμπ της Κροατίας, Δεκέμβρης 2025.
Οι κόμβοι αυτοί αποτελούν φυσική εξέλιξη και συμπλήρωση ενός δυναμικού οικοσυστήματος που περιλαμβάνει 326 τοπικές αρχές, οι οποίες έχουν υπογράψει τη Χάρτα της Αποστολής –με 65 έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του «Ορίζοντας Ευρώπη»– καθώς και την πλατφόρμα γνώσης και δικτύωσης MIP4ADAPT, μαζί με άλλες σημαντικές ευρωπαϊκές, εθνικές και τοπικές πρωτοβουλίες. Στόχος τους είναι η ενοποίηση των υφιστάμενων οικοσυστημάτων, η ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και η διασύνδεση του τοπικού και εθνικού επιπέδου με την Ευρωπαϊκή Αποστολή για την Προσαρμογή (EU Mission Adaptation).
Σε αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ελλάδα αποκτά τον δικό της εθνικό κόμβο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο συνεκτική και αποτελεσματική εθνική στρατηγική προσαρμογής.
Ο ελληνικός Κόμβος, ο οποίος συντονίζεται από το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων (Ελ.Δ.Α.Π.), στοχεύει στην προώθηση του θεσμικού διαλόγου για την κλιματική προσαρμογή, διασυνδέοντας τα διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης, από το τοπικό έως το ευρωπαϊκό. Παράλληλα, επιδιώκει την ενίσχυση δεξιοτήτων και τη διαμόρφωση ενός δυναμικού εθνικού δικτύου εμπλεκόμενων και ενδιαφερόμενων φορέων.
Γραφιστικό: Adaptation Hub Greece
Το Ελ.Δ.Α.Π., με περισσότερους από 140 ΟΤΑ ως μέλη και με ακόμη ευρύτερη συμμετοχή μέσω των ανοιχτών δράσεών του, κατόρθωσε σε σύντομο χρονικό διάστημα (από τον Νοέμβριο του 2025 έως σήμερα) να κινητοποιήσει φορείς από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και από κάθε γωνιά της χώρας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός ουσιαστικού και πολυαναμενόμενου διαλόγου για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την ανθεκτικότητα και την πολιτική προστασία.
Οι δραστηριότητες του Κόμβου περιλαμβάνουν συζητήσεις, εργαστήρια, εκπαιδευτικές δράσεις και πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης, με στόχο τη διάχυση ευκαιριών, καλών πρακτικών και πρακτικών εργαλείων για την αξιολόγηση κινδύνων και τον σχεδιασμό στρατηγικών προσαρμογής. Παράλληλα, ο Κόμβος επιδιώκει να υποστηρίξει την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων μοντέλων διακυβέρνησης, ικανών να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις προκλήσεις των ΟΤΑ, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανάδειξή τους ως πρότυπα καλής πρακτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Φωτογραφία: Στιγμιότυπα του Εργαστηρίου Στρατηγικής του Ελ.Δ.Α.Π. – Adaptation Hub Greece, Νοέμβρης 2025 |
Ενδεικτικά, στο πλαίσιο των αρχικών του δράσεων, ο ελληνικός Κόμβος διοργάνωσε στις 28 Νοεμβρίου 2025 Εργαστήριο Στρατηγικής, το οποίο σηματοδότησε την επίσημη έναρξη της λειτουργίας του. Σκοπός του εργαστηρίου ήταν η διαμόρφωση των βασικών στρατηγικών κατευθύνσεων του Ελ.Δ.Α.Π. και η εκκίνηση της διαδικασίας κατάρτισης του Προγράμματος Δράσης (Action Plan) για την επόμενη τριετία, με τη συμβολή των μελών της Συμβουλευτικής Επιτροπής Στρατηγικής του Δικτύου.
Στη συνάντηση εργασίας, που πραγματοποιήθηκε στην έδρα του Ελ.Δ.Α.Π., συμμετείχαν Δήμαρχοι και εκπρόσωποι των Δήμων-Μελών του Δικτύου, επιβεβαιώνοντας τη σημασία μιας συμμετοχικής προσέγγισης (bottom-up) στον σχεδιασμό. Η διαδικασία αυτή λαμβάνει υπόψη τόσο τις ανάγκες των μελών όσο και τους ευρύτερους παράγοντες που επηρεάζουν το περιβάλλον και τις προτεραιότητες του Δικτύου. Για την ολοκλήρωση του Action Plan ο Κόμβος θα συνεργαστεί με εμβληματικούς φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται στις αρχές του 2027.
Ειδικότερα, ο σχεδιασμός του Προγράμματος Δράσης λαμβάνει υπόψη τις εντεινόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας, καθώς και το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικών. Παράλληλα, αξιοποιεί διαθέσιμες ευκαιρίες χρηματοδότησης και συνέργειες, ενισχύοντας τη θεσμική και επιχειρησιακή συνέχεια και θέτοντας τις βάσεις για έναν μακροπρόθεσμο, συνεκτικό και βιώσιμο σχεδιασμό για το Δίκτυο, στην προοπτική της βέλτιστης υποστήριξης της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη δημόσια προβολή και αναγνωρισιμότητα του Προγράμματος, με στόχο την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και τη διασφάλιση της διαφάνειας ως προς τους στόχους και τα αποτελέσματά του.
