ΔΕΝ ΜΙΛΗΣΕ ΚΑΝΕΙΣ
Ο θάνατος της Μυρτούς δεν είναι «άλλο ένα περιστατικό» θανάτου από ναρκωτικά.
Είναι μια απώλεια. Και κάθε απώλεια πονάει. Είναι ένα κενό που δεν γεμίζει. Ένα δωμάτιο που έμεινε άδειο. Ένα κινητό που δε θα το απαντήσει. Μια ζωή που δεν πρόλαβε να γίνει αυτό που μπορούσε.
Κάθε φορά που χάνεται ένας νέος άνθρωπος, δεν χάνεται μόνο εκείνος. Χάνεται ένα κομμάτι από μια οικογένεια. Από ένα σπίτι. Από ένα «μαζί» που δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο.
Είναι τραγικό να χάνεται άδικα η ζωή ενός νέου ανθρώπου. Και σχεδόν αυτόματα, ξεκινά η γνωστή χορωδία: ποιος φταίει, τι πήγε λάθος, ποιος ευθύνεται για την «κατάντια».
Πολλά γράφτηκαν και ειπώθηκαν. Για ναρκωτικά. Για έλλειψη αξιών. Για την τραπ. Για άθλια πρότυπα. Για κακές επιλογές. Και όμως… μέσα σε όλα αυτά, κάτι έλειπε εκκωφαντικά.
Δεν είδα σχεδόν κανέναν να λέει:
«Τι χρειάζεται να πούμε και να κάνουμε για να βοηθήσουμε πραγματικά τα παιδιά;»
Γιατί το εύκολο το έχουμε. Το ΜΗ.
Μην κάνεις ναρκωτικά.
Μην πίνεις.
Μην καπνίζεις.
Μην ξενυχτάς άσκοπα.
Μην μπλέκεις με κακές παρέες.
Μην αλλοιώνεις το σώμα σου για να μοιάσεις σε κάτι που δεν είσαι.
Το ΜΗ το ξέρουμε απέξω κι ανακατωτά.
Το λέμε γρήγορα, σχεδόν μηχανικά, σαν να καθαρίζουμε τη συνείδησή μας.
Και όμως, η νευροψυχολογία μας λέει κάτι που δεν μας βολεύει:
ο εγκέφαλος δεν «κρατάει» το ΜΗ όπως νομίζουμε. Ακούει την εικόνα. Την πράξη. Τον πειρασμό.
Λες «μην το κάνεις» και εκείνο που μένει είναι το «κάν’ το».
Άλλωστε, η ιστορία του ανθρώπου ξεκίνησε με ένα μόνο «ΜΗ»…και την ανάγκη να το παραβιάσει και να φάει το απαγορευμένο μήλο.
Και έτσι, μένουμε σε μια παράξενη αντίφαση:
Μιλάμε πολύ, αλλά δεν καθοδηγούμε. Απαγορεύουμε, αλλά δεν διδάσκουμε. Φοβίζουμε, αλλά δεν εξοπλίζουμε.
Λέμε στα παιδιά τι να μην κάνουν. Αλλά δεν τους δείχνουμε τι να κάνουν όταν βρεθούν μπροστά στην επιλογή. Και ίσως δεν τους το δείχνουμε γιατί…ούτε εμείς είμαστε πάντα σίγουροι. Ή γιατί η επικοινωνία έχει χαθεί μέσα στην κούραση και την βιασύνη. Ή γιατί είναι πιο εύκολο να κάνεις κήρυγμα παρά να κάνεις μια ουσιαστική κουβέντα. Ή γιατί έχουμε ξεχάσει πώς είναι να είσαι νέος και να νιώθεις άτρωτος και χαμένος ταυτόχρονα. Ή γιατί κι εμάς, κάποτε, κανείς δεν μας έδειξε τον δρόμο – μόνο τα «μη». Ή, πιο απλά…γιατί είμαστε απασχολημένοι. Με το κινητό. Με τα νέα. Με τις ζωές των άλλων. Κάνοντας «τς, τς, τς» για την κατάντια… ενώ δίπλα μας μεγαλώνει ένα παιδί που ψάχνει κατεύθυνση.
Ας πάμε όμως εκεί που πραγματικά πονάει. Στην ΕΠΙΛΟΓΗ και στη ΣΥΝΕΠΕΙΑ.
Γιατί αυτό που λείπει δεν είναι οι κανόνες. Είναι το πλαίσιο.
Όταν λέμε «όχι», το λέμε ξεκάρφωτα. Σαν να είναι αυτονόητο. Σαν να είναι αρκετό. Δεν είναι.
Γιατί κάθε απόφαση που παίρνει ένας άνθρωπος – μικρός ή μεγάλος – είναι επιλογή.
Και κάθε επιλογή κουβαλάει μαζί της κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε:
την συνέπεια. Όχι ως τιμωρία. Αλλά ως φυσική συνέχεια.
Και σήμερα, σε μια εποχή όπου όλα είναι «γρήγορα» –γρήγορο φαγητό, γρήγορη πληροφορία, γρήγορα χρήματα, γρήγορη ευχαρίστηση –έχει σχεδόν χαθεί αυτή η βαθιά κατανόηση:
ότι τίποτα δεν είναι απλώς μια στιγμή. Όλα είναι μια αλυσίδα. Μια επιλογή μπορεί να φαίνεται μικρή. Αλλά μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο που δεν γυρίζει εύκολα πίσω.
Και κάποιες φορές…η συνέπεια δεν είναι απλώς ένα μάθημα. Είναι οριστική.
Και εδώ είναι που χρειάζεται να αλλάξουμε κάτι, ουσιαστικά.
Όχι πιο δυνατές φωνές. Όχι περισσότερα «μη». Αλλά παρουσία.
Να μάθουμε στα παιδιά να σκέφτονται πριν επιλέξουν. Να αντέχουν τη ματαίωση.
Να ξεχωρίζουν το «θέλω τώρα» από το «μου κάνει καλό». Να μπορούν να περιμένουν για να πάρουν λίγο μετά κάτι καλύτερο. Να βλέπουν λίγο πιο μακριά από τη στιγμή. Να μπορούν να κρίνουν: είναι αυτό καλό για εμένα; Είναι δική μου επιλογή; Ή αντιγράφω κάποιον άλλον; Ή μου το επιβάλλει κάποιος άλλος;
Και πάνω απ’ όλα… να νιώθουν ότι έχουν έναν άνθρωπο δίπλα τους που δεν θα τους μιλήσει μόνο όταν κάνουν λάθος, αλλά πριν χρειαστεί να το κάνουν.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν είναι θέμα «καλής» ή «κακής» νεολαίας. Είναι θέμα καθοδήγησης, σύνδεσης και ευθύνης. Και ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα δεν είναι «τι έφταιξε»;
Είναι αυτό: Όταν το παιδί που μεγαλώνει δίπλα σου βρεθεί μπροστά στην στιγμή της επιλογής – εκείνη την μία, κρίσιμη στιγμή που δεν έχεις εσύ τον έλεγχο –θα έχει μέσα του κάτι από σένα να το κρατήσει; Ή θα έχει μόνο τα «μη» που δεν στάθηκαν αρκετά, γιατί δεν έδωσαν κάτι;
Γιατί τότε… δεν θα είσαι εκεί να του φωνάξεις «σταμάτα». Θα είναι μόνο του. Με αυτά που του έμαθες. Ή με αυτά που δεν πρόλαβες να του μάθεις.
Και αυτό είναι το σημείο που δεν διορθώνεται μετά.
Για την ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΙΣ «ΕΛ.ΛΑ.Σ»
Οδυσσέας Τηλιγάδας Στέργιος Σμυρλής Μιχαήλ Γιανναρόπουλος
