Αποικιοκρατία, αποζημιώσεις και ιστορική δικαιοσύνη επιστρέφουν δυναμικά
Το έργο της Newman λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής συνείδησης. Μας θυμίζει ότι η Ιστορία δεν είναι ουδέτερη… γράφεται από όσους έχουν φωνή, και διορθώνεται από όσους τολμούν να σπάσουν τη σιωπή.
Μια εξαιρετική παρουσίαση και περιγραφή από την Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου για το in.gr. Η Brooke Newman αποκαθιστά μια ιστορική αδικία της μνήμης. Το The Crown’s Silence έρχεται ως φυσική συνέχεια της έρευνας του Guardian (Cost of the Crown, 2023), αλλά πηγαίνει πιο βαθιά… εκεί όπου η επίσημη αφήγηση της βρετανικής μοναρχίας επέλεξε συνειδητά τη σιωπή.
Το βιβλίο αποκαλύπτει ότι η βρετανική κορώνα δεν υπήρξε απλός θεατής της διατλαντικής δουλείας, αλλά ενεργός και κεντρικός παίκτης. Το γεγονός ότι μέχρι το 1807 η μοναρχία είχε εξελιχθεί στον μεγαλύτερο αγοραστή σκλάβων παγκοσμίως, με 13.000 ανθρώπους να αγοράζονται για τις ανάγκες του στρατού, δεν είναι ένα ιστορικό στοιχείο, αλλά μια ηθική κατηγορία.
H κατάργηση της δουλείας δεν ήταν μια ξαφνική πράξη ηθικής αφύπνισης, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών πιέσεων, ενώ η οικονομική εκμετάλλευση είχε ήδη αποδώσει τεράστια κέρδη. Διαχρονικά οι θεσμοί εξουσίας μπορούν να επιβιώνουν όχι μόνο μέσω της δράσης τους, αλλά και μέσω της σιωπής τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ιστορική ευθύνη παραγράφεται επειδή πέρασαν αιώνες.
Η Σιωπή του Στέμματος δεν αφορά μόνο το παρελθόν της Βρετανίας. Αφορά κάθε κοινωνία που οικοδόμησε πλούτο, ισχύ και θεσμούς πάνω στην εκμετάλλευση και επέλεξε να το ξεχάσει. Το βιβλίο θέτει ένα δύσκολο, αλλά αναγκαίο ερώτημα:
Μπορεί να υπάρξει συμφιλίωση χωρίς αλήθεια;
Μοναρχία χτισμένη στη δουλεία: Πώς το βρετανικό στέμμα έγινε ο μεγαλύτερος αγοραστής σκλάβων στον κόσμο
Η βρετανική κορώνα και το ναυτικό επέκτειναν και προστάτευαν το εμπόριο αφρικανών σκλάβων για εκατοντάδες χρόνια, σύμφωνα με μια πρωτοποριακή έρευνα για τους ιστορικούς δεσμούς της μοναρχίας με τη δουλεία
Το βιβλίο «The Crown’s Silence» (η σιωπή του στέμματος) της ιστορικού Brooke Newman ακολουθεί την έκθεση του Guardian «Cost of the crown» του 2023, η οποία διερεύνησε τους κρυφούς δεσμούς της βρετανικής μοναρχίας με τη διατλαντική δουλεία.
Το βιβλίο αποκαλύπτει ότι μέχρι το 1807, όταν η Βρετανία κατάργησε το εμπόριο σκλάβων στην αυτοκρατορία της, η βρετανική κορώνα είχε γίνει ο μεγαλύτερος αγοραστής σκλάβων στον κόσμο, αγοράζοντας 13.000 άνδρες για τον στρατό έναντι 900.000 λιρών.
Το Παλάτι του Μπάκιγχαμ δεν σχολιάζει τα βιβλία, αλλά μια πηγή ανέφερε ότι ο βασιλιάς Κάρολος, ο οποίος έχει εκφράσει στο παρελθόν την «προσωπική του θλίψη» για τα δεινά που προκάλεσε η δουλεία, έλαβε το θέμα «εξαιρετικά σοβαρά».
Η Newman είπε ότι άρχισε να εργάζεται στο βιβλίο πριν από 10 χρόνια, αφού βρήκε «μυστική αλληλογραφία» που περιγράφει λεπτομερώς τους φόβους του Γεωργίου IV για μια εξέγερση όπως η Αϊτινή Επανάσταση που συνέβη στην Τζαμάικα.
Έκανε την ανακάλυψη ενώ ερευνούσε ένα προηγούμενο έργο για το νησί της Καραϊβικής, το οποίο ήταν βρετανική αποικία για περισσότερα από 300 χρόνια.
Η Newman, που είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Virginia Commonwealth University στις ΗΠΑ, ερεύνησε βασιλικά αρχεία και χειρόγραφα σχετικά με το Βασιλικό Ναυτικό, αποικιακούς αξιωματικούς, κυβερνητικούς αξιωματούχους, τη Βασιλική Αφρικανική Εταιρεία και τη Εταιρεία των Νότιων Θαλασσών για το βιβλίο The Crown’s Silence.
Είπε: «Η κορώνα συνήθιζε να διαφημίζει τις συνδέσεις της με το διατλαντικό εμπόριο σκλάβων. Έβαζαν το βασιλικό σήμα σε αυτή την πρακτική και κυριολεκτικά στα σώματα των ανθρώπων».
«Σκλαβοπάζαρο»
Ο Μόρλαντ εξέθεσε την πρωτότυπη ελαιογραφία από την οποία προέρχεται αυτή η εκτύπωση, «Απαίσιο ανθρώπινο εμπόριο, ή οι στοργικοί σκλάβοι», στη Βασιλική Ακαδημία το 1788.
Οι πρώτες προσπάθειες αλλαγής
Τον 18ο και στις αρχές του 19ου αιώνα, κάποιοι «πρώην σκλάβοι, απευθύνονταν απευθείας στη μοναρχία, στέλνοντας τα βιβλία που είχαν γράψει, στέλνοντας τους επιστολές και υποβάλλοντας αιτήματα στις εφημερίδες. Και η μοναρχία δεν έκανε τίποτα.
«Μόνο όταν υπάρχει ακτιβισμός από την πλευρά ανθρώπων όπως οι [μαύροι κατά της δουλείας] Sons of Africa, τα πράγματα αρχίζουν πραγματικά να αλλάζουν τον 19ο αιώνα και η μοναρχία αρχίζει να απομακρύνεται δραματικά από την προηγούμενη στάση της», είπε η Newman.
«Μία από τις βασικές αποκαλύψεις είναι ότι η κορώνα κατείχε χιλιάδες σκλάβους στην Καραϊβική μέχρι το 1831. Ακόμα και όταν ο Γεώργιος IV ουσιαστικά εποπτεύει την καταστολή του διατλαντικού δουλεμπορίου από το Βασιλικό Ναυτικό, τεχνικά εξακολουθεί να επωφελείται από την εργασία και την πώληση των σκλάβων. Αυτό είναι κάτι που γνωρίζει η κυβέρνηση και ανησυχεί για το πώς φαίνεται».
Σκλάβοι «στο όνομα του βασιλιά»
Η Newman είπε ότι οι σκλάβοι που «ανήκαν» στην κορώνα περιλάμβαναν εργάτες σε φυτείες που είχαν κατασχεθεί μετά από εξεγέρσεις ή επειδή οι ιδιοκτήτες τους πέθαναν χωρίς κληρονόμους, καθώς και άτομα που «αγοράστηκαν στο όνομα του βασιλιά» για να εργαστούν στα βασιλικά ναυπηγεία και τις ναυτικές εγκαταστάσεις, σε μια διαδικασία που ξεκίνησε στην Τζαμάικα υπό τον Γεώργιο Β’.
Πρόσθεσε: «Οι λευκοί που στάλθηκαν να εργαστούν στο νησί υπέκυπταν σε τροπικούς πυρετούς και αποφάσισαν ότι έπρεπε να αγοράσουν σκλάβους άνδρες και αγόρια που θα μπορούσαν να εκπαιδεύσουν ως εξειδικευμένους εργάτες που θα ανήκαν στον βασιλιά – ως ναυπηγοί, ξυλουργοί, καλαφάτες, συντηρώντας τα πλοία του Βασιλικού Ναυτικού. Μόλις αποφάσισαν ότι αυτό ήταν ένα μέτρο εξοικονόμησης κόστους για τη μοναρχία, άρχισαν να το εφαρμόζουν και αλλού».
Το βιβλίο περιγράφει λεπτομερώς πώς, μετά την κατάργηση της δουλείας, οι Αφρικανοί που απελευθερώθηκαν από τα πλοία των δουλεμπόρων από τις περιπολίες του Βασιλικού Ναυτικού εξαναγκάστηκαν σε μαθητεία ή στρατολογήθηκαν στη βρετανική στρατιωτική υπηρεσία.
Η δουλεία εξελίχθηκε σε βιομηχανία τον 18ο αιώνα, μετά την απώλεια του μονοπωλίου της Royal African Company, που ιδρύθηκε από τη μοναρχία των Στιούαρτ, τροφοδοτώντας την επέκταση αγγλικών πόλεων όπως το Λίβερπουλ και το Μπρίστολ, των ασφαλιστικών και χρηματοοικονομικών τομέων της Βρετανίας, καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών, είπε η Newman.
«Προς τους φίλους της απελευθέρωσης των Νέγρων», γιορτάζοντας την κατάργηση της δουλείας στη Βρετανική Αυτοκρατορία.
