ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΔΟΞΑΣ, ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΝΙΚΗΣ
“ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ”
υποστράτηγου ε.α. Νικολάου Ζαρκάδα
Με αφορμή τις σημερινές εκδηλώσεις από την ΕΑΑΣ (Ενωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού-Πρόεδρος Υποστράτηγος Δεβούρος Ιωάννης) -χωρίς την παρουσία της πολιτείας-για τον τριετή αδελφοκτόνο πόλεμο ,1946-1949, στο Βίτσι και στον Γράμμο ,που συμμετείχε ο θανών στρατηγός πατέρας μου ως Διοικητής Τάγματος Πεζικού ,επισυνάπτω την Επιστολή του συμμαθητού μου Υποστρατήγου Ζαρκάδα Νικολάου με σχόλια για αυτή και παρακάτω καταχωρώ ένα άρθρο μου για την μετέπειτα εποχή.
29 Αυγούστου 1949˙ Ημέρα Νίκης και Δόξας, η πιο ένδοξη ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας κατά την νεότερη ιστορία της.
Την ημέρα αυτή κατέλαβαν και τα τελευταία οχυρωμένα υψώματα του όρους Γράμμος, ολοκλήρωσαν την συντριβή των ξενοκίνητων ανταρτικών δυνάμεων και απέτρεψαν την υποδούλωση της Πατρίδας μας στο ανελεύθερο κομμουνιστικό καθεστώς των γειτονικών κρατών μας.
Επέτυχαν την αποτροπή της εφαρμογής των ύπουλων και ανθελληνικών σχεδίων τους, με τα οποία επεδίωκαν την εκχώρηση περιοχών της Μακεδονίας και της Θράκης στους βόρειους γείτονές μας και την βίαια μεταβολή του Πολιτεύματος της χώρας.
Ιστορική Αναδρομή
Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σηματοδότησε για όλες τις χώρες της Ευρώπης μια χαραυγή ειρηνικής περιόδου, ενώ αντίθετα στην περίπτωση της Ελλάδας η λήξη της ξένης κατοχής συνδυάστηκε με την πρόκληση ενός τραγικού αδελφοκτόνου σπαραγμού.
Περισσότερα από τρία χρόνια, Μάρτιος 1946 – Αύγουστος 1949, κράτησε ο αδελφοκτόνος αυτός σπαραγμός, ο οποίος βύθισε την Πατρίδα μας στο θάνατο, στο αίμα, στον πόνο, στη δυστυχία, στο πένθος, αλλά και στον όλεθρο και την καταστροφή, σπέρνοντας παράλληλα το μίσος
και χωρίζοντας του Έλληνες σε δυο βαθιά μισούμενες παρατάξεις.
Τραγικές και θλιβερές οι εικόνες του πολέμου και της θηριωδίας, του αφανισμού και της βαρβαρότητας, της μάχης μέχρι εσχάτων, θάνατοι αδελφών, γονέων, συγγενών και φίλων, ξεκλήρισμα οικογενειών και συντήρηση αδυσώπητου μίσους. Σκληρές μάχες, χιλιάδες νεκροί,
τραυματίες και αγνοούμενοι και ανυπολόγιστες οι υλικές καταστροφές.
Μέχρι σήμερα, παρά τα εβδομήντα έξι χρόνια, που περάσανε ανεξίτηλα έμειναν η θυσία, ο ηρωισμός, η αυταπάρνηση, η αλληλεγγύη, η αξιοπρέπεια των ηρωικών τέκνων – μαχητών της Πατρίδας μας.
Πολέμησαν και έπεσαν υπέρ της Πατρίδας “τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι” της Δημοκρατικής Ελληνικής Κυβέρνησης.
Είναι εκείνοι, οι οποίοι φύγανε νέοι από τη ζωή, χωρίς να προλάβουν να τη χαρούν. Πέσανε και μείνανε στα πεδία των μαχών χωρίς να βρεθούν στο πλάι τους την στερνή ώρα η μάνα, η αδελφή ή τα λοιπά αγαπημένα τους πρόσωπα τουλάχιστον να τους ετοιμάσουν για το
μεγάλο, και χωρίς γυρισμό, τελευταίο ταξίδι της ζωής τους. Δεν κηδεύτηκαν με φέρετρο και λουλούδια, δεν διαβάστηκαν στην εκκλησία και δεν δέχτηκαν τον “τελευταίο ασπασμό” των γονέων, των αδελφών, των συγγενών και φίλων.
Πάντως, όσα χρόνια και αν περάσουν δεν σβήνει ο πόνος και η μνήμη για τον χαμό τόσων Ελλήνων, και από τις δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις, στα σκληρά, φρικτά και θλιβερά χρόνια του εμφυλίου, ο οποίος σκόρπισε τον θάνατο και τα συντρίμμια του σκέπασαν την
ελληνική γη.
Ο ολέθριος ζόφος με τα αδελφοκτόνα έκτροπα καθόρισαν και προξένησαν έκτοτε και για πάντα ένα τραύμα, το οποίον ακόμη και σήμερα δεν έχει παύσει να τραυματίζει τους Έλληνες, αφού
σηματοδότησε συμπεριφορές και νοοτροπίες, διαμάχες και έντονες συζητήσεις επί σειρά πολλών ετών.
Εκδηλώσεις Εθνικής Μνήμης
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού {Ε.Α.Α.Σ.} πιστή στις εθνικές και θρησκευτικές παραδόσεις, στους σκοπούς της και προπαντός στο αμείωτο ενδιαφέρον της, όπως οι νεκροί και οι αγνοούμενοι των πολύνεκρων εκείνων επιχειρήσεων να μη λησμονούνται με το πέρασμα του χρόνου, προγραμματίζει και πραγματοποιεί την τελευταία Κυριακή του μήνα Αυγούστου επιμνημόσυνη δέηση και καταθέτει δάφνινο στεφάνι μνήμης, τιμής και ευγνωμοσύνης στα πέτρινα μεγαλοπρεπή και επιβλητικά ηρώα, που έχουν αναγερθεί στις κορυφές
των βουνών Βίτσι και Γράμμου. Η δυσκολία προσέγγισης της κορυφής του Γράμμου, λόγω της εδαφικής διαμόρφωσης και της κατάστασης της αγροτοδασικής οδού έχει ως άμεση συνέπεια η όλη τελετή και η κατάθεση να πραγματοποιούνται στο ηρώο του χωριού Βούρμπιανης της
περιοχής.
Με τις θρησκευτικές τελετές της επιμνημόσυνης δέησης και της κατάθεσης των δάφνινων στεφανιών επιδιώκουμε και επιζητούμε να διατηρήσουμε και να μεταβιβάσουμε την ιστορική γνώση των θλιβερών γεγονότων στις επόμενες γενεές, να διαφυλάξουμε την ιστορική μνήμη
και να συνειδητοποιήσουν ότι ο εμφύλιος αδελφοκτόνος σπαραγμός στοίχησε την Πατρίδα μας χιλιάδες νεκρούς και αγνοουμένους, αναρίθμητους τραυματίες και ανάπηρους, πρόσφυγες, βίαιες μετακινήσεις και ανυπολόγιστες καταστροφές υποδομών. Δημιούργησε
βαθιά τραύματα και ανθρώπινες τραγωδίες, που διήρκεσαν χρόνια και φτάνουν μέχρι τις ημέρες μας.
Σήμερα, μετά από εβδομήντα έξι χρόνια, δεν επιθυμούμε να ανασκαλέψουμε πληγές του παρελθόντος, αλλά επιζητούμε την εθνική συμφιλίωση, η οποία όμως προϋποθέτει ειλικρινείς ενέργειες και κινήσεις και από τις δύο πλευρές και δεν είναι δυνατόν να υπηρετηθεί και
εξασφαλισθεί με αποσιωπήσεις, επινοήσεις ή με σκόπιμα στρεβλές απεικονήσεις και παρουσιάσεις των συμβάντων της εποχής εκείνης ή παραχαράσσοντας και παραποιούντας την ιστορία μας.
Επανένταξη Εθνικής Επετείου
Η εθνικής μας παράδοση επιβάλλει την επανένταξη της 29ης Αυγούστου στον επίσημο επετειακό εορτασμό της Πολιτείας και παράλληλα την επανατοποθέτηση των εγχάρακτων λίθων ΒΙΤΣΙ και ΓΡΑΜΜΟΣ στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. Η μνήμη μας
οφείλει να παραμένει ζωντανή απέναντι στην ιστορική πραγματικότητα.
Η 29η Αυγούστου δεν έχει μόνο ιστορική, θρησκευτική και τελετουργική αξία, αλλά έχει και μια βαθιά συναίσθηση του καθήκοντος και της υποχρέωσης των νέων γενεών.
Αποτελεί μια μεγάλη ημέρα της Πατρίδας μας, μια εθνική επέτειο, ένα θρύλο, μια εθνική μνήμη, ένα εθνικό χρέος.
Η ένδοξη αυτή ημέρα εντάσσεται στη χορεία των σημαντικότερων συμβάντων της ιστορίας μας και είναι η επιβεβαίωση των συνεχών αγώνων της ελληνικής αρετής υπέρ του ανθρωπισμού.
Η κατάργηση της εορτής της νίκης του 1949 υπήρξε απερίσκεπτος και βλαπτική για να εθνικά μας συμφέροντα.
Η σιωπή εξυπηρετεί την πλαστογράφηση της νεότερης ιστορίας μας και την διαγραφή ένδοξων σελίδων αυτής.
Δεν ξεχνάμε ότι την ελευθερία, ανεξαρτησία και δημοκρατία της Πατρίδας μας οφείλουμε στα ηρωικά εκείνα ελληνόπουλα, που έχυσαν το αίμα τους στις πλαγιές και βουνοκορφές του Βίτσι και του Γράμμου.
Ηθικό μας χρέος είναι η διατήρηση της μνήμης των χιλιάδων θυμάτων των τραγικών και πολύνεκρων συγκρούσεων και η απότιση φόρου μνήμης, τιμής και ευγνωμοσύνης και μέγιστης ευθύνης έναντι της λήθης.
Την ιστορία, η οποία είναι ακόμη νωπή οφείλουμε να την καταγράφουμε με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα όσο κι αν μας θυμώνει ή όσο και αν θέλουμε, μερικές φορές, να τη σβήσουμε από την μνήμη μας.
Είναι ασύλληπτες οι αγριότητες και τα αποτρόπαια εγκλήματα, που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια του Εμφυλίου, καθώς και οι συνέπειές του για την Πατρίδα μας,
Όπως κάθε εθνική επέτειος, έτσι και αυτή της 29ης Αυγούστου αποτελεί αφορμή αναστοχασμού μιας θλιβερής περιόδου της ιστορικής.
Του Αντιστρατήγου εα (ΤΘ-ΣΣΕ 1960) Ναούμ νικολάου
Η 29η Αυγούστου 1949 αποτέλεσε ορόσημο για τη νεότερη ελληνική ιστορία. Με τη νίκη των Ενόπλων Δυνάμεων στο Γράμμο και στο Βίτσι, έκλεισε ο κύκλος του τριετούς αδελφοκτόνου πολέμου που σημάδεψε την Πατρίδα μας, που χαρακτηρίσθηκε από την ελληνική πολιτεία εμφύλιος πόλεμος ,ενώ τότε απεκαλείτο συμμοριτοπόλεμος ή ανταρτοπόλεμος . Ήταν το τέλος μιας αιματηρής περιόδου και ταυτόχρονα η αρχή μιας νέας, γεμάτης προκλήσεις και ευθύνες εποχής.
Το ερώτημα που έμενε ανοιχτό ήταν, πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να γιατρέψει τις πληγές της και να σταθεί ξανά στα πόδια της; Διότι η χώρα εξήλθε του πολέμου βαθιά τραυματισμένη. Οι μάχες είχαν αφήσει πίσω τους χιλιάδες νεκρούς και αγνοούμενους, δεκάδες χιλιάδες τραυματίες και αναπήρους, κατεστραμμένα χωριά και υποδομές. Ολόκληρες οικογένειες είχαν ξεκληριστεί, ενώ χιλιάδες παιδιά βρέθηκαν ορφανά. Οι εσωτερικές μετακινήσεις πληθυσμών και η προσφυγιά συμπλήρωναν το ζοφερό σκηνικό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Ένοπλες Δυνάμεις είχαν να επιτελέσουν διπλή αποστολή: όχι μόνο να εξασφαλίσουν την εθνική ασφάλεια, αλλά και να συμβάλουν στην αποκατάσταση της κοινωνικής ειρήνης.
Η Ελλάδα, ήδη μέλος του δυτικού στρατοπέδου, βρήκε στήριγμα στο Σχέδιο Μάρσαλ. Η οικονομική και τεχνική βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών συνέβαλε καθοριστικά στην ανοικοδόμηση υποδομών, στη βελτίωση της γεωργίας και στη σταδιακή ανάπτυξη της βιομηχανίας. Παράλληλα, ο Ψυχρός Πόλεμος ενέτασσε τη χώρα μας στο στρατηγικό μέτωπο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η ένταξη στο ΝΑΤΟ το 1952 επιβεβαίωσε την πορεία αυτή, δίνοντας στην Ελλάδα μια νέα διεθνή θέση, αλλά και υποχρεώσεις.Αν και η στρατιωτική νίκη είχε επιτευχθεί, η συμφιλίωση του λαού αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη υπόθεση. Για πολλά χρόνια κυριάρχησε η σιωπή, οι φόβοι και η καχυποψία.
Οι πληγές του εμφυλίου χρειάστηκαν δεκαετίες για να κλείσουν.Σταδιακά, με τις πολιτικές εξελίξεις και τις κοινωνικές αλλαγές, άρχισε να οικοδομείται μια νέα σχέση εμπιστοσύνης. Η αποκατάσταση της εθνικής ενότητας δεν ήταν εύκολη, αλλά υπήρξε όρος απαραίτητος για την πρόοδο.Σήμερα, εβδομήντα έξι χρόνια μετά, η μνήμη εκείνης της περιόδου δεν αποτελεί αντικείμενο διχασμού αλλά μάθημα ενότητας. Ο Εμφύλιος υπήρξε τραγική σελίδα που μας διδάσκει πόσο επικίνδυνος είναι ο εθνικός διχασμός.
Η 29η Αυγούστου δεν είναι μόνο ημέρα στρατιωτικής νίκης, είναι ημέρα περισυλλογής και ιστορικής ευθύνης. Μας υπενθυμίζει ότι η ελευθερία και η δημοκρατία κατακτώνται με θυσίες και ότι οι επόμενες γενιές οφείλουν να κρατούν ζωντανή τη μνήμη, χωρίς παραχαράξεις και στρεβλώσεις.
Η Ελλάδα μετά τον Γράμμο πορεύτηκε με πληγές, αλλά και με τη δύναμη να ξανασηκωθεί. Από τον όλεθρο οδηγήθηκε στην ανόρθωση και από τον διχασμό στη συμφιλίωση. Αυτή είναι η μεγάλη παρακαταθήκη της εποχής, να θυμόμαστε ,για να μη διχαστούμε ποτέ ξανά.
Η ιστορία συνεχίζεται και η ευθύνη της μνήμης ανήκει πλέον σε εμάς
