Ξαπλώνεται η ευλογιά των αιγοπροβάτων και οι δήμοι αναλαμβάνουν ρόλο
Σοβαρότατο πρόβλημα αντιμετωπίζει η χώρα μας με την ραγδαία εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων βάζοντας σε κίνδυνο την αγροτική παραγωγή και ενεργοποιώντας και πάλι τους δήμους.
Σημερινά νέα (20 Αυγούστου 2025)
-
Καρδίτσα: Επιβεβαιώθηκαν δύο νέα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων. Ένα περιστατικό καταγράφηκε στους Μαυραχάδες (δήμος Σοφάδων) και ένα στη Μαραθέα (δήμος Παλαμά). Περαιτέρω έλεγχοι και απαγορεύσεις βρίσκονται σε εφαρμογή στις γύρω κτηνοτροφικές μονάδες.
-
Θεσσαλία: Η κατάσταση αποκτά «ανεξέλεγκτες διαστάσεις», προκαλώντας οξύτατη ανησυχία στους κτηνοτρόφους. Η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας ασκεί έντονη κριτική στις κυβερνητικές και περιφερειακές αρχές για την αργή διαχείριση της κρίσης .
-
Βόλος (Διμήνι): Κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται για τον ενταφιασμό ζώων με ευλογιά σε χώρο κοντά σε κτηνοτροφικές μονάδες στο Παλιούρι. Η Αντιπεριφερειάρχης Μαγνησίας υπογραμμίζει ότι η διαδικασία είναι νόμιμη και τηρούνται όλα τα πρωτόκολλα.
-
Δημόσια υγεία & επιπτώσεις: Η επιζωοτία έχει οδηγήσει στη θανάτωση περίπου 200.000 αιγοπροβάτων τον τελευταίο χρόνο. Παρά τις εισηγήσεις για εμβολιασμό, η λύση αυτή απορρίπτεται από τους ειδικούς, εξαιτίας των κινδύνων για την παραγωγή και τις εξαγωγές.
-
Αχαΐα: Εντοπίστηκαν κρούσματα σε επτά κτηνοτροφικές μονάδες, ενώ υπάρχουν ύποπτα περιστατικά σε άλλες εννέα. Η κατάσταση βαθμηδόν περιπλέκεται, καθώς η νόσος εξαπλώνεται ραγδαία.
-
Ημαθία: Σημειώθηκε συναγερμός εξαιτίας ενός πιθανού κρούσματος στην περιοχή της Αλεξάνδρειας. Οι κτηνιατρικές αρχές βρίσκονται σε επιφυλακή και πραγματοποιούν εντατικούς ελέγχους.
Γενικότερα πλαίσια & μέτρα
-
Τα μέτρα περιλαμβάνουν αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις, ζωνών προστασίας και επιτήρησης, και καραντίνα 21 ημερών για πληγείσες περιοχές.
-
Οι περιοχές που πλήττονται σήμερα καλύπτουν Θεσσαλία, Αχαΐα, Ημαθία, ενώ είχαν καταγραφεί προηγουμένως κρούσματα και σε άλλες περιφέρειες της χώρας.
-
Από την αρχή της επιδημίας (πριν από περίπου έναν χρόνο) έχουν θυσιαστεί πάνω από 140.000 ζώα σε 605 εκτροφές μέχρι τις 15 Ιουλίου 2025.
-
Ο εμβολιασμός δεν θεωρείται λύση: ο αριθμός των νεκρών ζώων αντιπροσωπεύει περίπου το 2% του συνολικού ελληνικού πληθυσμού αιγοπροβάτων — γεγονός που καθιστά τον εμβολιασμό υπερβολικά δραστικό για την αντιμετώπιση της νόσου.
-
Οι ενώσεις των κτηνοτρόφων — όπως ο Σύνδεσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) — απευθύνονται επανειλημμένα προς την πολιτική ηγεσία, ζητώντας άμεση λήψη μέτρων, καθώς η εξάπλωση συνεχίζει ανεμπόδιστα.
Εκτίμηση της κατάστασης
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει εξελιχθεί σε σοβαρή και επεκτεινόμενη επιζωοτία με πολλαπλές εστίες σχεδόν σε όλη τη Δυτική και Κεντρική Ελλάδα. Τα μέτρα υγιεινής, οι απαγορεύσεις μετακίνησης και η θανάτωση ζώων παραμένουν τα κύρια όπλα κατά της νόσου. Δεν υπάρχει συμφωνία για τον εμβολιασμό, καθώς φαίνεται να παρουσιάζει σημαντικούς κινδύνους, ειδικά για τις εξαγωγές και τη δημόσια εικόνα του κλάδου.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) έχει εκδώσει πολυάριθμες εγκυκλίους, δελτία τύπου και αποφάσεις για τη διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων — όλες είναι ενημερωμένες και ισχύουν μέχρι πρόσφατα.
Κυριότερες Οδηγίες και Εγκύκλιοι
-
Εγκύκλιοι για περιορισμούς και ζώνες
Το ΥΠΑΑΤ δημοσίευσε εγκυκλίους που καθορίζουν τις «απαγορευμένες ζώνες» (ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες) λόγω επιδημίας, με τροποποιήσεις ακόμα και τον Αύγουστο 2025.
-
Μετακινήσεις ζώων: κανόνες και βιοασφάλεια
Εκδόθηκαν εγκύκλιοι με λεπτομερείς κανόνες για τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων, επιδιώκοντας την αποτροπή εξάπλωσης, ιδιαίτερα μεταξύ διαφόρων ζωνών.
-
Επιβολή επιπλέον μέτρων στις μετακινήσεις
Μέρους των πρόσθετων μέτρων στις μετακινήσεις περιλαμβανομένης της απαγόρευσης και συγκεκριμένων πρωτοκόλλων με απολύμανση, έλεγχους και έγγραφες άδειες από κτηνιατρικές αρχές.
-
Εργαστηριακός έλεγχος και διευκρινίσεις
Εκδόθηκαν επίσημες οδηγίες για εργαστηριακούς ελέγχους του ιού (16 Ιουλίου 2025) και διευκρινίσεις σχετικά με το τι ισχύει για τις μετακινήσεις (4 Ιουλίου 2025).
Επιχειρησιακές Πρωτοβουλίες
-
Δέσμη 7 έκτακτων μέτρων (23 Ιουλίου 2025)
Το ΥΠΑΑΤ ενεργοποίησε ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο με 7 συνολικά μέτρα, όπως:
-
Κήρυξη περιοχών σε κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας (π.χ. Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα κ.α.)
-
Επιτήρηση από ΕΛ.ΑΣ., drones, κτηνιάτρους και Πολιτική Προστασία.
-
Ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνάμεων από το ΥΠΑΑΤ.
-
-
Σύσταση Επιτροπής Επιτήρησης (17 Ιουλίου 2025)
Ιδρύθηκε ειδική Επιτροπή εποπτείας (με συμμετοχή κτηνοτρόφων, ΣΕΚ, Πανεπιστημιακών, κ.ά.) για την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 687/2020.
-
Τοπικές αποφάσεις-δείγματα
Παράδειγμα: Απόφαση (7 Ιανουαρίου 2025) της Αντιπεριφερειάρχη Χαλκιδικής για σφαγή, απολύμανση, καταστροφή μολυσμένων ζώων και καθορισμό ζωνών με ακτίνες 3 km (προστασία) και 10 km (επιτήρηση).
Το πρέπει να κάνουν οι δήμοι
Οι δήμοι, αν και δεν έχουν τον πρώτο λόγο (αρμόδιο είναι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & οι Περιφερειακές Κτηνιατρικές Υπηρεσίες), έχουν πολύ σημαντικό ρόλο υποστήριξης για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Σύμφωνα με τις εγκυκλίους και τον τρόπο που εφαρμόζονται τα μέτρα, οι δήμοι οφείλουν να συμβάλλουν στα εξής:
1. Συνεργασία με Κτηνιατρικές Αρχές
-
Συνδράμουν στην εφαρμογή των ζωνών προστασίας και επιτήρησης (3 km και 10 km αντίστοιχα).
-
Ενημερώνουν τους κτηνοτρόφους της περιοχής για τις απαγορεύσεις μετακινήσεων ζώων, ζωικών προϊόντων, εργαλείων και οχημάτων.
-
Παρέχουν προσωπικό και μέσα για τη στήριξη των επιτόπιων ελέγχων, απολυμάνσεων ή ενταφιασμών.
2. Διαχείριση Νεκρών Ζώων
-
Βοηθούν στη διάθεση ή στον ενταφιασμό ζώων που θανατώνονται λόγω μόλυνσης, εξασφαλίζοντας κατάλληλους χώρους ταφής σε συνεργασία με τις περιφέρειες.
-
Ελέγχουν την τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων για την αποφυγή ρύπανσης.
3. Ενημέρωση Πολιτών & Κτηνοτρόφων
-
Με ευθύνη των δημάρχων και των τοπικών υπηρεσιών, οργανώνουν καμπάνιες ενημέρωσης για:
-
τα συμπτώματα της νόσου,
-
τα μέτρα βιοασφάλειας (απολυμάνσεις, απαγόρευση επισκέψεων σε μαντριά),
-
τις διαδικασίες δήλωσης ύποπτων κρουσμάτων.
-
-
Χρησιμοποιούν τοπικά ΜΜΕ, δημοτικές ιστοσελίδες και κοινωνικά δίκτυα για άμεση διάχυση πληροφοριών.
4. Δημοτική Αστυνομία & Επιτήρηση
-
Η Δημοτική Αστυνομία μπορεί να ελέγχει την τήρηση των μέτρων στις αγορές, στις μετακινήσεις ζώων και στις δημόσιες οδούς.
-
Συμμετέχει στη φύλαξη χώρων ενταφιασμού ή καραντίνας.
5. Στήριξη Κτηνοτρόφων
-
Διευκολύνουν τη γραφειοκρατία για αποζημιώσεις (καταγραφή ζημιών, βεβαιώσεις, συνεργασία με ΕΛΓΑ).
-
Παρέχουν ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη σε πληγείσες οικογένειες κτηνοτρόφων.
-
Συμμετέχουν σε τοπικά όργανα κρίσης με Περιφέρεια & ΥΠΑΑΤ.
6. Πολιτική Προστασία Δήμου
-
Ενεργοποιούν τα τοπικά σχέδια Πολιτικής Προστασίας για καταστάσεις επιζωοτιών.
-
Διαθέτουν μηχανήματα, απολυμαντικά μέσα και προσωπικό για επιχειρήσεις περιορισμού της νόσου.
