Πώς επηρεάζονται οι δήμοι, η αγορά και οι επενδύσεις στην κυκλική οικονομία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε από τις 8 Ιουλίου 2025 δημόσια διαβούλευση για νέους κανόνες σχετικά με τον υπολογισμό, την επαλήθευση και την αναφορά του ανακυκλωμένου περιεχομένου στα πλαστικά μπουκάλια μίας χρήσης. Για πρώτη φορά, οι κανόνες αυτοί θα περιλαμβάνουν και το χημικά ανακυκλωμένο περιεχόμενο, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή στρατηγική για την κυκλική οικονομία.
Η πρωτοβουλία αυτή είναι κομβικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων της Οδηγίας για τα Πλαστικά Μίας Χρήσης (SUPD), που προβλέπει 25% ανακυκλωμένο περιεχόμενο στα μπουκάλια PET έως το 2025 και 30% σε όλα τα μπουκάλια έως το 2030.
Τι αλλάζει με τη χημική ανακύκλωση
Μέχρι σήμερα, η ανακύκλωση των πλαστικών μπουκαλιών βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη μηχανική ανακύκλωση – μια μέθοδο που θεωρείται πιο φιλική προς το περιβάλλον και ενεργειακά αποδοτική. Ωστόσο, για περιπτώσεις όπου απαιτούνται υψηλότερες προδιαγραφές (π.χ. μπουκάλια τροφίμων) ή όταν η μηχανική ανακύκλωση δεν είναι εφικτή, η χημική ανακύκλωση αποτελεί μια βιώσιμη εναλλακτική λύση.
Η νέα μεθοδολογία βασίζεται στον κανόνα “fuel–use excluded”, αποκλείοντας από τον υπολογισμό ως «ανακυκλωμένο περιεχόμενο» τα απόβλητα που χρησιμοποιούνται για καύσιμα ή παραγωγή ενέργειας, όπως ορίζει η Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα.
Επιπτώσεις για τους δήμους και τις τοπικές κοινωνίες
Η πρωτοβουλία δεν αφορά μόνο τη βιομηχανία. Οι δήμοι, ως αρμόδιοι για τη διαχείριση των απορριμμάτων, καλούνται να αναπροσαρμόσουν τις στρατηγικές συλλογής και διαλογής πλαστικών αποβλήτων, ώστε να εξασφαλιστούν καλύτερες πρώτες ύλες για ανακύκλωση υψηλής ποιότητας.
Αυτό σημαίνει:
-
Περισσότερες επενδύσεις σε συστήματα διαλογής στην πηγή, με στόχο την καθαρότερη συλλογή πλαστικών.
-
Στενότερη συνεργασία με την ιδιωτική πρωτοβουλία, καθώς οι νέοι κανόνες δημιουργούν ασφάλεια για επενδύσεις σε μονάδες χημικής ανακύκλωσης.
-
Δημιουργία τοπικών κινήτρων (π.χ. προγράμματα ανταποδοτικής ανακύκλωσης) για την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών.
Οφέλη για την αγορά και το περιβάλλον
Η Κομισιόν εκτιμά ότι οι νέοι κανόνες θα:
-
Ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, προσφέροντας προβλεψιμότητα σε επενδυτές και κατασκευαστές.
-
Περιορίσουν την εξάρτηση από παρθένο πλαστικό, μειώνοντας την περιβαλλοντική επιβάρυνση από την παραγωγή νέων υλικών.
-
Δημιουργήσουν ένα πλαίσιο διαφάνειας, ώστε οι πολίτες και οι αρχές να γνωρίζουν με ακρίβεια το πραγματικό ποσοστό ανακυκλωμένου περιεχομένου στις συσκευασίες.
