Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Ριζικές αλλαγές στη λειτουργία των Δήμων και Περιφερειών
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει το σχέδιο του Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, που παρουσιάστηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών, Θόδωρο Λιβάνιο, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου.
Όπως αναφέρει η κυβερνητική ανακοίνωση, ο νέος Κώδικας «επικαιροποιεί, κωδικοποιεί, εκσυγχρονίζει και απλουστεύει» ένα εξαιρετικά σύνθετο και πολυδαίδαλο νομοθετικό πλαίσιο δεκαετιών, με στόχο έναν πιο αποτελεσματικό, διαφανή και λειτουργικό μηχανισμό διοίκησης σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο.
Οι βασικές αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Εκλογές σε έναν γύρο – με “συμπληρωματική ψήφο”
Καταργείται ο δεύτερος γύρος στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Η νέα ρύθμιση προβλέπει εκλογή των αρχών σε έναν μόνο γύρο, με ενσωμάτωση ενός νέου συστήματος συμπληρωματικής ψήφου. Σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής, η μείωση των παρασκηνιακών «παζαριών» και η ενίσχυση της προεκλογικής διαφάνειας.
Νέο σύστημα εποπτείας: 7 Υπηρεσίες και Γενικός Επόπτης Νομιμότητας
Καθιερώνεται ένας ενιαίος και αυτοτελής μηχανισμός ελέγχου νομιμότητας, μέσω του θεσμού του Γενικού Επόπτη Νομιμότητας και 7 αποκεντρωμένων Υπηρεσιών Εποπτείας ΟΤΑ. Η χρήση πληροφοριακών συστημάτων υπόσχεται αντικειμενικότητα και διαφάνεια στον έλεγχο πράξεων και αποφάσεων.
Ενιαίο Πειθαρχικό για Αιρετούς
Ενοποιείται η πειθαρχική διαδικασία για τους αιρετούς, μέσω της σύστασης ενός κεντρικού Πειθαρχικού Συμβουλίου, στη θέση των επτά υφιστάμενων, με στόχο τη σαφήνεια, την ταχύτητα και την ενιαία αντιμετώπιση των πειθαρχικών παραπτωμάτων.
Ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες
Κατοχυρώνεται ο βασικός κανόνας ότι όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, έχουν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης. Προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τη στήριξη των ορεινών και νησιωτικών περιοχών, που παραδοσιακά αντιμετωπίζουν προβλήματα προσβασιμότητας και στελέχωσης.
Οικονομική διαχείριση με ψηφιακά εργαλεία
Ο νέος Κώδικας εισάγει σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο για τα οικονομικά των ΟΤΑ, αντικαθιστώντας διάσπαρτες και παρωχημένες διατάξεις.
Προβλέπεται:
-
Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κεντρικών Πληρωμών, για ενιαία διαχείριση εσόδων, αυτοματοποίηση ενημέρωσης οφειλετών και ψηφιακή είσπραξη.
-
Νέο μοντέλο τοπικής φορολόγησης, με πιο δίκαιο και εξορθολογισμένο τρόπο υπολογισμού των τελών.
-
Ενίσχυση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, με πρόβλεψη για αυτόματη αναπροσαρμογή με βάση τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Ξεκινάει ένα νέο θεσμικό τοπίο αλλά με ερωτηματικά η κυβέρνηση μιλά για έναν «ψηφιακά ώριμο και θεσμικά θωρακισμένο δήμο», ικανό να εξυπηρετεί τον πολίτη με διαφάνεια, αξιοπιστία και ταχύτητα. Ωστόσο, το σχέδιο αφήνει σημαντικά ερωτήματα ανοιχτά:
-
Πόσο επαρκής είναι η χρηματοδότηση και η τεχνική υποστήριξη για να περάσουν οι δήμοι σε αυτό το νέο ψηφιακό και ελεγκτικό περιβάλλον;
-
Θα περιοριστεί τελικά η αυτοτέλεια των ΟΤΑ με την αυξημένη εποπτεία;
-
Ποια είναι τα πραγματικά περιθώρια για κοινωνική λογοδοσία και τοπική συμμετοχή μέσα στο νέο σχήμα;
