Απέναντι στις πολιτικές ήττας για το κλίμα – Άρθρο στην εφημερίδα “Τα Νέα”, Χάρης Δούκας και Μ. Χριστοδουλάκης – Ηττημένοι πριν ξεκινήσουμε, απέναντι σε μια πολιτική που προδίδει το μέλλον

Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον πρόβλεψη αλλά βίωμα καθημερινής απώλειας, αδικίας και απειλής, το άρθρο του Χάρη Δούκα και του Μ. Χριστοδουλάκη έρχεται να καταγράψει με σαφήνεια τη θεσμική υποχώρηση, τη γεωπολιτική κυνικότητα και την εγχώρια αδράνεια απέναντι σε μια από τις πιο καίριες προκλήσεις του αιώνα μας.

Απέναντι σε αυτήν την πολιτική ηττοπάθεια όπως αναφέρει ο Χ. Δούκας και ο Μ. Χριστοδουλάκης, αναδεικνύεται η ανάγκη ενός νέου κοινωνικού και θεσμικού συμβολαίου, με όρους δημοκρατίας, συμμετοχικότητας και ευθύνης. Όχι απλώς με «περιβαλλοντικά έργα», αλλά με αλλαγή νοοτροπίας και μετατόπιση εξουσίας από τα κέντρα προς τις τοπικές κοινωνίες. Εκεί όπου το κόστος είναι άμεσο και η ανάγκη αντίδρασης επείγουσα.

Απέναντι στις πολιτικές ήττας για το κλίμα

Άρθρο στην εφημερίδα “Τα Νέα”, μαζί με τον Μ. Χριστοδουλάκη

Είναι ανεξήγητο;

Η Ευρώπη την τελευταία βδομάδα του Ιουνίου, στο πρώτο μεγάλο κύμα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού, μέτρησε 2.300 θανάτους σε 12 ευρωπαϊκές πόλεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης που δημοσιεύτηκε από το Grantham Institute του Imperial College London. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ), ανακοινώνοντας τους κλιματικούς στόχους για το 2040, κατέβασε τον πήχη και κατέφυγε σε τεχνάσματα. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα μπορούν να χρηματοδοτούν κλιματικά έργα σε χώρες εκτός Ευρώπης και να προσμετρούν τη μείωση των εκπομπών στους δικούς τους στόχους.

Πριν δέκα μέρες, η ΕΕ παρουσίασε και την πρόταση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Μεγάλος χαμένος είναι πάλι οι πόλεις, οι οποίες παραγκωνίζονται. Τα αντίστοιχα προγράμματα ανθεκτικότητας και πρόληψης συρρικνώνονται, την ώρα που οι αντίστοιχοι πόροι για την ευρωπαϊκή άμυνα αυξάνονται κατά 500%.

Η Ελλάδα, την τελευταία 5ετία, έχει πληγεί από μεγάλες φυσικές καταστροφές. Οι ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, τον προηγούμενο μήνα, διέγνωσαν ότι μεγάλο μέρος της Κρήτης, της Πελοποννήσου και της δυτικής Στερεάς Ελλάδας καταγράφουν ακραία επίπεδα ξηρασίας με άμεσες συνέπειες στις καλλιέργειες,ενώ η Αττική έχει χάσει το 50% των αποθεμάτων νερού της. Και την ίδια ώρα, η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και ο ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας μας έχουν εναποτεθεί στα χέρια λίγων και ακατάλληλων, ενώ κοινοτικοί πόροι κατασπαταλώνται.

Το νέο Κλιματικό Σύμφωνο της Αθήνας που διαμορφώσαμε και πήρε την έγκριση της ΕΕ (EU Mission Label) εκτιμά το κόστος των επενδύσεων για την επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2030, στα 6,5 δισ. ευρώ. Σήμερα ο δήμος της Αθήνας, για έργα, διαχειρίζεται μόλις μερικές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, ενώ σε περιπέτεια εξελίσσεται η όποια προσπάθεια να αποκτήσει πρόσβαση σε επιπλέον χρηματοδότηση.

Πώς είναι δυνατόν ενώπιον της μεγάλης απειλής της κλιματικής κρίσης να πορευόμαστε με αβάσταχτη ελαφρότητα;

Η απάντηση βρίσκεται σε ένα δυστοπικό πολιτικό περιβάλλον που ανασυντίθεται τα τελευταία χρόνια, σε όλο τον κόσμο.

Στις ΗΠΑ η επανεκλογή του Τραμπ έβαλε πάλι μπροστά τα τρυπάνια των εξορύξεων, στην Ευρώπη οι τελευταίες ευρωεκλογές ανέδειξαν μια ισχυρή συντηρητική πλειοψηφία που θεωρεί σχεδόν πολυτέλεια την Πράσινη Συμφωνία και στην Ελλάδα τα θέματα της κλιματικής κρίσης αντιμετωπίζονται ως επικοινωνιακό σωσίβιο. Όπως οι τελευταίες ανακοινώσεις για τα θαλάσσια πάρκα, που υποτίθεται ότι θεσπίζουν καθεστώς προστασίας σε θαλάσσιες περιοχές, ενώ σε λίγα χιλιόμετρα απόσταση, προβλέπονται εξορύξεις  υδρογονανθράκων. Όπως τα δήθεν μέτρα για τη λειψυδρία, που εργαλειοποιούν την κρίση για να προχωρήσουν τα βήματα προς την απαξίωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, την κατάργηση της συνταγματικά προβλεπόμενης τοπικότητας στη διαχείριση και τιμολόγηση του νερού, και τελικά, την αμφισβήτηση του ως δημόσιο και κοινωνικό αγαθό.

Πρόκειται για δυνάμεις που μόνο πολιτικές ήττας μπορούν να χαράξουν για το κλίμα.

Η νίκη, για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, θα έρθει μέσα από έναν άλλο δρόμο, ευθύνης και αποτελεσματικότητας. Ένα βιώσιμο δρόμο, που περνά μέσα από τη διαφάνεια και την αποκέντρωση. Αλλά πρώτα και κύρια, μέσα από τους ίδιους τους πολίτες.

Έναν δρόμο που απαιτεί τόλμη. Θα τον βαδίσουμε, ενώνοντας δυνάμεις.