Γρήγορα αντανακλαστικά, αλλά χωρίς διαβούλευση – Η κυβέρνηση παγώνει τις τραπεζικές προμήθειες στα ΑΤΜ – Πιέσεις στην Cashflex και αναταράξεις στην Πειραιώς

Με ένα μπαράζ αποφάσεων και άμεσες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχείρησε να απαντήσει στις σφοδρές κοινωνικές αντιδράσεις που προκάλεσαν οι νέες χρεώσεις της εταιρείας Cashflex στα ΑΤΜ, εταιρεία που έως τον Μάιο ανήκε στην Τράπεζα Πειραιώς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Θανάση Κουκάκη στο dnews.gr, o υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης αντέδρασε αστραπιαία, εξαγγέλλοντας ένα πακέτο ελαφρύνσεων για τους καταναλωτές, συνεχίζοντας τη γραμμή που είχε χαράξει πριν ο Κωστής Χατζηδάκης.

Το πακέτο περιλαμβάνει κατάργηση προμηθειών για συναλλαγές από ΑΤΜ άλλων τραπεζών που συμμετέχουν στο σύστημα ΔΙΑΣ, πλαφόν προμήθειας στα 1,50 ευρώ για τρίτες τράπεζες και δωρεάν αναλήψεις από μεμονωμένα ΑΤΜ σε απομονωμένες περιοχές. Η νέα ρύθμιση προβλέπει και πλήρη ευθυγράμμιση παρόχων με τις τραπεζικές χρεώσεις για συναλλαγές και ενημέρωση υπολοίπου.

Η κίνηση αυτή, αν και αποσπά χειροκρότημα από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, φέρνει νέα δεδομένα στο τραπεζικό τοπίο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι συστημικές τράπεζες ενδέχεται να χάσουν έως και 20 εκατ. ευρώ η καθεμία από έσοδα προμηθειών. Παρόλα αυτά, παραμένει το 88,69% των συνολικών τους εσόδων από τέτοιες χρεώσεις, με την αγορά να εκτιμά πως οι απώλειες είναι ελεγχόμενες.

Ωστόσο, η ταχύτητα της κυβερνητικής παρέμβασης είχε κόστος στη διαδικασία.

Όπως επιβεβαιώθηκε από την ίδια την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η ελληνική πλευρά δεν ακολούθησε την προβλεπόμενη διαδικασία διαβούλευσης, ούτε κάλεσε την ΕΚΤ να εκδώσει επίσημη γνώμη, όπως ορίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η γνωμοδότηση της ΕΚΤ, που τελικά ήρθε με δική της πρωτοβουλία, ανέφερε πως η επίδραση των μέτρων στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα είναι «κατά βάση ουδέτερη», όχι όμως αμελητέα.

Στο στόχαστρο και η ΔΙΑΣ

Η νέα πολιτική χρεώσεων πλήττει και τη ΔΙΑΣ, τον οργανισμό που λειτουργεί το σύστημα των διατραπεζικών ΑΤΜ. Τα ετήσια έσοδα από την υπηρεσία DIAS ATM (DATM) ανέρχονταν σε περίπου 558.000 ευρώ και τώρα κινδυνεύουν με σημαντική συρρίκνωση. Επιπλέον, η απόφαση της κυβέρνησης για μηδενικές χρεώσεις όταν υπάρχει μετοχική σύνδεση μεταξύ παρόχου και τράπεζας αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Η συμφωνία Πειραιώς–Printec για τη μεταβίβαση 850 ΑΤΜ μέσω της Cashflex έχει πλέον βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Αν και η Πειραιώς διατηρεί 19,9% της Cashflex, οι νέες ρυθμίσεις δεν της επιτρέπουν να συνεχίσει να ελέγχει την τιμολογιακή πολιτική. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Πειραιώς ετοιμάζεται να αποχωρήσει από την Cashflex – ερώτημα παραμένει αν τον έλεγχο θα πάρει ο επιχειρηματίας Χάρης Κωνσταντίνου ή τρίτος επενδυτής.

Χωρίς διάλογο, με πολιτικό ρίσκο

Η κυβέρνηση κέρδισε πολιτικό χρόνο και ενδεχομένως κοινωνική υποστήριξη με τα άμεσα αντανακλαστικά της. Όμως, η απουσία θεσμικού διαλόγου και η αποφυγή επίσημης διαβούλευσης με την ΕΚΤ εγείρουν ερωτήματα για το πόσο βιώσιμη είναι η παρέμβαση. Επιπλέον, η επίπτωση στους παρόχους ψηφιακών πληρωμών και στη ΔΙΑΣ ενδέχεται να αποτυπωθεί με καθυστέρηση, αλλά να είναι μακροπρόθεσμα σημαντική.

Μπροστά σε έναν χρηματοπιστωτικό κλάδο που μετασχηματίζεται γρήγορα, η κυβερνητική στρατηγική καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην κοινωνική πίεση και τις θεσμικές της υποχρεώσεις – μια εξίσωση που απαιτεί όχι μόνο ταχύτητα, αλλά και διαφάνεια, συνεργασία και προβλεψιμότητα.