Μετράνε τα πάντα. Η Ελληνική Οικογένεια στην Παγίδα της Οικονομικής Ασφυξίας
Η ελληνική οικογένεια σήμερα εργάζεται σκληρά και παρ’ όλα αυτά, δεν «ζει».
Οι μισθοί δεν συμβαδίζουν με την ακρίβεια, η στέγη έχει γίνει δυσπρόσιτη πολυτέλεια, και οι λογαριασμοί στοιβάζονται. Ο αγώνας για την επιβίωση είναι καθημερινός και σιωπηλός. Χιλιάδες οικογένειες, πίσω από κλειστές πόρτες και καθημερινές σιωπές, προσπαθούν να «χωρέσουν» τον μήνα σε ένα πορτοφόλι που αδειάζει από την πρώτη εβδομάδα.
Η κοινωνική συνοχή απειλείται. Η καθημερινή αγωνία φθείρει. Η αξιοπρέπεια υποχωρεί.
Ήρθε η ώρα η πολιτεία να δει κατάματα αυτήν τη σιωπηλή κρίση. Όχι με εφάπαξ επιδόματα και βαρύγδουπες εξαγγελίες. Αλλά με σχέδιο, στήριξη και ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), το 2024, το 26,9% του πληθυσμού της Ελλάδας βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 2.740.051 άτομα.
Ειδικότερα, το ποσοστό του πληθυσμού που ήταν σε κίνδυνο φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανήλθε στο 19,6%, σημειώνοντας αύξηση κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2023. Η παιδική φτώχεια, δηλαδή ο κίνδυνος φτώχειας για παιδιά ηλικίας 0-17 ετών, ανήλθε στο 22,4%, σημειώνοντας αύξηση κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες από το προηγούμενο έτος.
Το κατώφλι της φτώχειας για το 2024 ορίστηκε στα 6.510 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και στα 13.671 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών.
Η αύξηση του κινδύνου φτώχειας αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην άνοδο του ποσοστού υλικής και κοινωνικής στέρησης, το οποίο ανήλθε στο 14% το 2024 από 13,5% το 2023.
Συνολικά, τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η οικονομική κατάσταση πολλών ελληνικών νοικοκυριών επιδεινώθηκε το 2024, με αυξημένο ποσοστό του πληθυσμού να αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού
Η οικονομική κατάσταση στην καθημερινότητα μιας μέσης οικογένειας μοιάζει με διαρκή δοκιμασία αντοχής.
Οι αριθμοί μπορεί να δείχνουν ανάπτυξη, αλλά στην πραγματική ζωή των νοικοκυριών κυριαρχεί η ανασφάλεια, η αγωνία και η απόγνωση. Οικογένειες με δύο εργαζόμενους, ακόμη και με σταθερό εισόδημα, δυσκολεύονται να καλύψουν τα βασικά: ρεύμα, τρόφιμα, καύσιμα, ενοίκιο.
Το ενεργειακό κόστος έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη.
Ο λογαριασμός του ρεύματος παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους των νοικοκυριών. Παρά τις επιδοτήσεις, οι χρεώσεις παραμένουν βαριές, ειδικά για οικογένειες με παιδιά ή ηλικιωμένους. Η θέρμανση αποτελεί πλέον «είδος πολυτελείας» για πολλούς, ενώ το κόστος ψύξης το καλοκαίρι επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα ήδη πιεσμένα οικογενειακά ταμεία.
Το Καλάθι τροφίμων με… «τρύπιο πάτο»
Η τιμή στο ράφι «δαγκώνει». Προϊόντα πρώτης ανάγκης – από το γάλα μέχρι το ψωμί – σημειώνουν διαρκείς αυξήσεις. Μια επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ απαιτεί στρατηγική και κομπιουτεράκι: προσφορές, περιορισμοί, υποχωρήσεις. Οι γονείς μειώνουν τα δικά τους έξοδα για να μην λείψει τίποτα στα παιδιά, όμως η αγωνία περισσεύει. Μισθοί που δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά
Με κατώτατο μισθό 830 ευρώ μεικτά και μέσο εισόδημα που παραμένει χαμηλό, το διαθέσιμο εισόδημα εξαφανίζεται σχεδόν αμέσως μετά την πληρωμή. Η μισθωτή εργασία δεν εξασφαλίζει αξιοπρέπεια, ούτε σταθερότητα. Ολόκληρες οικογένειες εξαρτώνται από συντάξεις ή βοηθήματα, ενώ τα ενοίκια σε πολλές περιοχές της χώρας έχουν ξεπεράσει κάθε λογική.
Νέες γενιές με αβέβαιο μέλλον
Η οικονομική στενότητα πλήττει και την κοινωνική ζωή, λιγότερες εξωσχολικές δραστηριότητες, περιορισμοί στην ψυχαγωγία, φόβος για το αύριο. Η οικονομική δυσκολία περνάει και στα παιδιά, που στερούνται ακόμα και τα βασικά πολλές φορές.
Τα παιδιά του 2025 ζουν με τα “δεν γίνεται”. Οι νέοι μεγαλώνουν μέσα στην οικονομική πίεση, και η οικογενειακή συνοχή δοκιμάζεται.
Ένα κράτος απών ή ανεπαρκώς παρόν;
Παρά τις εξαγγελίες και τα μέτρα στήριξης, η πραγματικότητα των νοικοκυριών δεν αλλάζει ουσιαστικά. Οι πολιτικές μοιάζουν αποσπασματικές και οι ανάγκες συνεχώς αυξάνονται. Η ελληνική οικογένεια δεν ζητά πολυτέλειες, ζητά το αυτονόητο, να ζει με αξιοπρέπεια. Η κοινωνία χρειάζεται ανάσα. Η ελληνική οικογένεια χρειάζεται στήριξη. Όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη.
