Η επικίνδυνη άνοδος κατασκοπευτικού λογισμικού στρατιωτικών προδιαγραφών
Δημοσιεύτηκε: 18-06-2025
Συγγραφή: Εθνική Επιτροπή BDS
Ειδοποίηση Δράσης
Το Ισραηλινό λογισμικό κατασκοπείας διευκολύνει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η συνεχιζόμενη ισραηλινή γενοκτονία στη Γάζα εναντίον 2,3 εκατομμυρίων Παλαιστινίων, η οποία κατέστη δυνατή με τη σύμπραξη δυτικών δυνάμεων με επικεφαλής τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, αποτελεί απόδειξη του πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει το λογισμικό κατασκοπείας. Ο ισραηλινός στρατός το χρησιμοποιεί στη Γάζα για να μετατρέπει τα τηλέφωνα σε όπλα, να τα μετατρέπει σε εργαλεία επιτήρησης, σε συνδυασμό με τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογία αναγνώρισης φωνής, για να δημιουργεί στόχους για το ισραηλινό πυροβολικό και την αεροπορία – σκοτώνοντας έτσι δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους πολίτες. Αυτό αποδεικνύει ότι το κατασκοπευτικό λογισμικό είναι όπλο πολέμου και ότι απειλεί όχι μόνο τους Παλαιστίνιους στη Γάζα, αλλά ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Τον Μάιο, ο υπηρεσιακός πρέσβης του Ισραήλ στην Ισπανία χρησιμοποίησε την κρυφή πρόσβαση του Ισραήλ στα δεδομένα παρακολούθησης που αποκτήθηκαν από το ισραηλινό λογισμικό κατασκοπείας για να εκβιάσει την ισπανική κυβέρνηση, απαιτώντας από την Ισπανία να υιοθετήσει φιλοϊσραηλινή στάση. «Η κυβέρνησή μου δεν έχει ακόμη απαντήσει με αποκαλύψεις για τον Πήγασο», δήλωσε ο πρέσβης.
Το κατασκοπευτικό λογισμικό είναι ένα όπλο που χρησιμοποιείται από αυταρχικά και αυτοπροσδιοριζόμενα ως «δημοκρατικά» καθεστώτα για να φιμώνουν τη διαφωνία και την αντίθεση, να στοχοποιούν δημοσιογράφους και δικηγόρους και να υπονομεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ισραηλινές εταιρείες όπως η NSO Group, η Candiru, η Intellexa, η Paragon και άλλες έχουν δημιουργήσει λογισμικό κατασκοπείας στρατιωτικού επιπέδου, όπως τα Pegasus, Predator και Graphite, τα οποία μπορούν να διεισδύουν σε τηλέφωνα, να εξάγουν προσωπικά δεδομένα, ακόμη και να μετατρέπουν συσκευές σε εργαλεία επιτήρησης. Αυτές οι τεχνολογίες φέρεται να δοκιμάστηκαν στο πεδίο, σε Παλαιστίνιους, από ισραηλινές μονάδες πληροφοριών πριν εμπορευματοποιηθούν και διατεθούν στην αγορά παγκοσμίως.
Ιδιαίτερα σημαντικά περιστατικά —όπως το χακάρισμα συνεργατών του δολοφονημένου Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, η παρακολούθηση Παλαιστινίων υπερασπιστών των δικαιωμάτων και η στοχοποίηση Μεξικανών δημοσιογράφων— αποκαλύπτουν με ποιο τρόπο αυτό το κατασκοπευτικό λογισμικό διευκολύνει την καταστολή σε μαζική κλίμακα. Τα θύματα είναι συχνά εκείνοι που αγωνίζονται για δικαιοσύνη, αποκαλύπτουν τη διαφθορά, ή υπερασπίζονται βασικές ελευθερίες.
Αυτό δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό ζήτημα – είναι επίσης ηθικό και νομικό. Η ανεξέλεγκτη πώληση κατασκοπευτικού λογισμικού επιτρέπει στις κυβερνήσεις να παραβιάζουν την ιδιωτικότητα, να καταστέλλουν την ελευθερία του λόγου και να αποφεύγουν την λογοδοσία. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στις εταιρείες να κερδίζουν από εργαλεία που διευκολύνουν την καταπίεση και την καταστολή.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αγνόησε τις συστάσεις της επιτροπής PEGA (Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου για την διερεύνηση των παρακολουθήσεων) σχετικά με τον έλεγχο του κατασκοπευτικού λογισμικού. Αυτές οι συστάσεις έχουν γίνει αποδεκτές από τα 30 εκ των 33 μελών της επιτροπής, αλλά η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα επέμειναν στην απόρριψή τους για να μπορέσουν να συνεχίσουν να παρακολουθούν τους πολίτες τους, σε μια κατάφωρη παραβίαση των συνταγματικών δικαιωμάτων.
Μετά που το Ισραήλ χρησιμοποίησε το κατασκοπευτικό του λογισμικό εναντίον της κυβέρνησης των ΗΠΑ, ο τότε πρόεδρος Μπάιντεν εξέδωσε εκτελεστικά διατάγματα και επέβαλε κυρώσεις σε υπαλλήλους ισραηλινών εταιρειών κατασκοπευτικού λογισμικού, αλλά άφησε «παραθυράκια» για να τα εκμεταλλεύονται οι εταιρείες, και οι ίδιες οι ΗΠΑ συνέχισαν να αγοράζουν ισραηλινό κατασκοπευτικό λογισμικό, όπως από την εταιρεία Cellebrite.
Παράλληλα με τη φρίκη του κατασκοπευτικού λογισμικού, εμφανίζονται μερικά σημάδια ελπίδας:
Η κολομβιανή κυβέρνηση ξεκίνησε μια έρευνα για τη διαφθορά σε σχέση με την αγορά του Pegasus από την προηγούμενη απολυταρχική κυβέρνηση.
Ο Καταλανικός οργανισμός Irídia απήγγειλε κατηγορίες εναντίον τριών στελεχών του ομίλου NSO για συμμετοχή σε παράνομες δραστηριότητες εναντίον ενός Ισπανού δικηγόρου, στο πλαίσιο της υπόθεσης του Καταλανικού Σκανδάλου (Catalan Gate). Έχει σταλεί Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας στο Λουξεμβούργο, λόγω της ισχυρής παρουσίας της ισραηλινής εταιρείας εκεί.
Δημοσιογράφοι και ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών στην Γκάνα ενθαρρύνουν τους πολίτες να ασκήσουν το δικαίωμά τους να απαιτήσουν την αποκάλυψη των εργαλείων παρακολούθησης (κυρίως ισραηλινού κατασκοπευτικού λογισμικού) που χρησιμοποιούνται εναντίον τους.
Ένα δικαστήριο των Η.Π.Α. καταδίκασε τον ισραηλινό όμιλο NSO για παράνομη κατασκοπεία χρηστών του WhatsApp, αναγκάζοντάς τον να καταβάλει αποζημίωση ύψους 612 εκατομμυρίων δολαρίων – δυστυχώς όχι στους χρήστες που την υπέστησαν αλλά στη Meta.
Καιρός να αναλάβουμε δράση
Το Σάββατο 21 Ιουνίου, το θερινό ηλιοστάσιο στο βόρειο ημισφαίριο, είναι η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Χρειαζόμαστε το φως του ήλιου για να αποκαλύψουμε τα σκοτεινά μυστικά που μας κρύβουν οι κυβερνήσεις. Την ημέρα αυτή, το Global Network Against Spyware (GNAS) καλεί σε μια παγκόσμια ημέρα δράσης κατά του κατασκοπευτικού λογισμικού.
1. Απαίτηση απαγορεύσεων: Οι κυβερνήσεις πρέπει να επιβάλουν αυστηρές απαγορεύσεις στην πώληση και χρήση παρεμβατικού λογισμικού κατασκοπίας.
2. Εταιρική Λογοδοσία: Οι εταιρείες που αναπτύσσουν αυτά τα εργαλεία πρέπει να θεωρούνται νομικά υπεύθυνες για την καταχρηστική χρησιμοποίησή τους και πρέπει να υπόκεινται σε διαδικασίες αποεπενδύσεων παγκοσμίως.
3. Ενημέρωση/Ευαισθητοποίηση του κοινού: Όλο και περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο το κατασκοπευτικό λογισμικό απειλεί τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
4. Συλλογική Δράση: Ακτιβιστές, δημοσιογράφοι και πολίτες πρέπει να πιέσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να απαγορεύσουν το κατασκοπευτικό λογισμικό πριν καταστραφούν περισσότερες ζωές.
Η ώρα να δράσουμε είναι τώρα. Αν δεν σταματήσουμε το εμπόριο κατασκοπευτικού λογισμικού, αυτό θα συνεχίσει να ενδυναμώνει τους δικτάτορες και να θέτει σε κίνδυνο όσους υπερασπίζονται τη δικαιοσύνη παντού, συμπεριλαμβανομένων των «δημοκρατικών» κρατών. Ας αγωνιστούμε για έναν κόσμο όπου η τεχνολογία προστατεύει—αντί να καταδιώκει—τους ανθρώπους.
